Dakliggers samenstellen

Er liggen nu 7 liggers van het lage dak. Op deze liggers moeten 2 balken van 20x7cm gelijmd worden. Ik laat hier zien hoe dat in zijn werk gaat.

De balken waar de liggers van gemaakt worden, zijn 6 meter. Dat is te kort: er moet nog 70cm aan vast gemaakt. Dat doe ik met een zogenaamde "liplas". Als eerste zaag ik een schuine kant (met opstaand randje) aan de lange balk. Deze maak ik mooi glad en haaks met de kettingzaag. Vervolgens neem ik de maat over op de andere balk.

Met de kettingzaag zaag ik de afgetekende vorm uit. Deze "poets" ik (weer met de kettingzaag) haaks en recht, en pas de twee stukken aan elkaar. Nog een beetje schaven (met de kettingzaag) hier en daar....

... en dan past 'ie...

Nu boor ik alle gaten voor de schroeven. Eerst met een 25mm vlinderboor, voor de schroefkop. De schroeven die ik kon krijgen zijn wat aan de korte kant, dus de kop moet 5cm in de balk vallen. Daarna boor ik met 10mm door de balk heen. Deze vlinderboor is te kort, maar gelast op een 6mm staf gaat hij er wel doorheen... 

Als alle gaten er in zitten, schuur ik beide kanten schoon met een lamellenschijf op de slijptol. Je ziet het verschil...

De schroeven (8x200mm houtbout) voorzie ik van een ring en een puntje vet. Dat laatste maakt het schroeven een heel stuk makkelijker. De doosje vet komt uit mijn ouderlijk huis; het is veel ouder dan ik ben. Het heeft al die jaren moeten wachten om een halve minuut mee te helpen een schroef wat makkelijker in het hout te helpen. Wat een leven....

Het schroeven doe ik met de hand; voor een accuboor zijn deze schroeven erg zwaar. Daarbij zitten er 15 in 1 balk, dan is de accu zeker leeg. Mijn accu ook overigens; het vet kon niet voorkomen dat ik flink spierpijn heb van de 150 bouten die er nu in zitten.

Handboor met verloop voor schroefbit met verloop voor dopsleutel

Eerst kan het korte stuk balk vastgezet, daarna wordt het tijd voor de lange balk. Deze pak ik met de Skidster op (geklemd tussen de lepels) en manoeuvreer hem naar zijn plek.

"Alles wat je met oliedruk kan doen, moet je niet met bloeddruk doen" is een bekende uitdrukking van kraanmachinisten. En gelijk hebben ze; ik hoef nu alleen het laatste stukje met de hand te tillen.

Met een balkje over de liggers heen leg ik de balk naast de ligger. Op deze manier kan ik de balk netjes op de met lijm ingesmeerde ligger leggen; eerst de ene kant, dan de andere. Even over de lijm; een busje lijm van 250ml kost bij de gamma 10.-. Bij een groothandel kost dezelfde kwaliteit lijm (EN 204 - D4 watervaste witte houtlijm) 4.- voor een fles van 750ml. Dat scheelt, en ik heb al vele bussen leeg...

 De houtverbinding, gelijmd en geschroefd. Net echt.

De bovenkant van de ronde ligger heb ik met de kettingzaag + geleider vlak gezaagd. Nu komen daar altijd bultjes en kuiltjes in. Daarom heb ik naderhand met een balkje de bultjes opgezocht en deze met de kettingzaag weggepoetst. Dat ging snel, en netjes genoeg zoals je hier kan zien: een stevige verbinding.

Op deze 20x7 balk komt er nog een. Dat krijg ik deze week wel af. Daarna zijn de kortere liggers aan de zijkant aan de beurt; 2 links en 2 rechts. Hiervoor moet eerst een stro-panelen-muur gemaakt, en daarvoor eerst een bodem van houten rekjes met een curve. Het gaat snel zo!

Houtverbinding maken

Nu de liggers van het lage dak op hoogte liggen, moeten ze nog wel passend gemaakt worden voor een goede houtverbinding. Hier volgt een kleine foto-serie van hoe deze (eenvoudige) houtverbinding tot stand komt. Eenvoudig, want deze verbinding heeft verpenning nodig om niet naar de zijkant te bewegen. Voor de meer ingewikkelde verbindingen (bijv. de butterpad joint) is meer gereedschap nodig dan alleen een kettingzaag....

Eerst leg ik de balk op de goede plek, met de platte bovenkant in de goede hoek. Even fixeren met een spanband, en dan kan je gaan aftekenen. Eerst meet ik op hoeveel de balk uiteindelijk moet zakken. Ik stel de "passer" zo in dat de afstand tussen de punten aan deze te-zakken-afstand gelijk is. Nu hou ik deze zo goed en kwaad verticaal, en teken de vorm van de onderste balk op de bovenste balk. (Er bestaan passers met een waterpas-kruisje, zo kun je nog nauwkeuriger aftekenen).

Nu draai ik de balk om, en trek de gevonden curve met potlood dik over. Ook teken ik er de richting op waarin de onderste balk door deze curve loopt.

Met de kettingzaag maak ik gleuven, evenwijdig aan de richting van de onderste balk, van lijntje naar lijntje. 

Met een hamer mep ik het makkelijk los te slaan hout weg. De vorm wordt al duidelijk!

Met de kettingzaag "poets" ik alle oneffenheden weg, en hou de lijntjes goed in de gaten. Met een scherpe zaag kun je zo heel snel, heel netjes beeldhouwen.

Oneffenheden in de onderste balk vlak ik ook weg met de kettingzaag. En dan kan de balk weer teruggedraaid. Soms ziet het er in 1x zo uit, maar deze verbinding is 2x bijgewerkt.

Ook aan de bovenkant moet de balk aangepast worden aan de curve van de hoofdwand. Dan kunnen ze vastgezet. Vandaag zijn alle 7 balken klaar; morgen ga ik beginnen om de 20x7 balken er overheen te leggen.

Lage dak krijgt vorm

Vandaag de laatste 2 balken op de rij liggers gelegd.

Voordat een balk op zijn plek ligt, is er heel wat werk verzet. Eerst moet hij uit de wei opgehaald en naar de zaag-geleider gebracht om de bovenkant te vlakken. Dan weer met de mallejan naar de driepoot, die natuurlijk ook eerst op de goede plek is gezet. De mallejan helpt de achterkant van de balk te dragen, als de voorkant van de balk door de takel het huis in getrokken wordt. Dat is steeds hijsen, verplaatsen, neerzetten, hijspunt (naar links) verzetten, hijsen, verplaatsen etc..

Takel en mallejan voor het eerste stuk

Als de balk in evenwicht in de takel hangt, is het tijd om de tweede takel (die aan de hoofdmuur hangt) er bij te pakken. En ook nu steeds weer optillen, verplaatsen (met de andere takel), neerleggen, hijspunt verzetten etc.

De tweede takel doet ook mee

De tweede takel tilt de balk over de curve heen, een stukje de muur in. Daardoor kan de balk aan de andere kant voor de ligger langs, omhoog. Als de balk hoog genoeg boven de ligger is, verzet ik de takel bij de curve, zodat deze de balk weer terug duwt over de ligger heen. Beide kanten nog een keer verzetten en de balk ligt op z'n plek. 

Spinnie wil aandacht...

Er liggen nu 7 balken op de 3 liggers. Links en rechts hiervan komen er nog een paar, deze komen op een eigen staander te liggen. Maar eerst ga ik deze balken mooi verdelen over de liggers (gelijke onderlinge afstand, en redelijk boven de staanders. Dan moeten ze met een houtverbinding worden vastgezet (aan beide kanten), en twee 20x7-balken er overheen, in de goede hoek. Nog wel even bezig dus!

Steeds meer "huis"

Eerste dakbalk lage dak

Van de eerste liggers van het lage dak was er een houtverbinding niet zo mooi geworden. Deze moest dus over, en daarvoor heb ik een nieuwe balk gepakt. Het resultaat mag gezien worden!

De oude ligger kunnen we waarschijnlijk wel als staander ergens plaatsen zodanig dat de zaagsneden niet meer zichtbaar zijn.

Nu de eerste 4 staanders staan (met liggers er overheen) kunnen de eerste 7 dakbalken hier op gelegd. Deze balken moeten aan de bovenkant en vlakke baan hebben waar ik de 20x7 balken op ga lijmen. Deze vlakke baan zaag ik met een kettingzaag die over een H-balk glijdt. Dat gaat best goed!

Vlakke kant zagen

Hier zie je het resultaat: omdat de balk niet netjes recht is (en dat willen we ook!) is de baan niet overal even breed. Maar dat is geen probleem omdat je dat uiteindelijk niet meer ziet.

Het transport van deze balken van de opslag naar de "zaagtafel" en door naar het huis gebeurt met de mallejan. Dat gaat echt superlicht en snel!

Met twee takels kan ik de ligger omhoog takelen. Links hangt de takel aan het hoge dak, rechts de driepoot (al zie je die niet op de foto staan). Deze balk ligt vast met een spanband; straks zaag ik hier ook een mooie houtverbinding. 

De eerste dakbalk

Bovenop deze ronde liggers komen twee 20x7-balken geschroefd/gelijmd, met zoals op het bovendak. Tussen deze rechthoekige balken komen de strobalen. Deze rechthoekige balken zet ik er later op; op deze manier wordt het maken van de houtverbindingen en bevestigingen een stuk makkelijker. 

Er ligt bij het schrijven van dit bericht al een tweede ligger naast de eerste ligger, maar het was toen al te donker voor een foto...

Tussendoor...

Begin november zijn zowel Daaf als Emke jarig, dus dan is het feest in Huize Simons!

Kinderfeestje van Emke: speurtocht in het bos

Zoals elk jaar maakte Peter ook dit jaar de reuzenschommel. Hier vliegt Emke door de lucht!

Eindelijk kwamen we er eens aan toe om alle schroefjes, moertjes, spijkertjes e.d. uit te zoeken. Dozen en dozen vol niet-uitgezochte rommel haalden we naar binnen. Alles kreeg uiteindelijk een eigen plekje in een laatje, met een keurig labeltje erop. Fijn!

Hier op tafel ligt maar een fractie van het totaal...

Een deel van het resultaat: alles zit mooi gesorteerd in laatjes en bakjes.

De vlaggenmast was omgewaaid en zo krom als een hoepel geworden. Recht buigen, en weer terug takelen.

Als dit symbolisch is voor de TTIP-vlag die eraan hing, dan hopen we maar dat TTIP ook ten gronde gaat :-)

De peren-appelcider kon gebotteld worden. Ik heb etiketten uitgeprint en deze met melk erop gelijmd. Werkt super goed!

Gewoon met een kwastje de melk erop smeren. Fijn is dat deze etiketjes er ook zo weer af gaan als je ze losweekt.

En dan is het ook weer Sinterklaastijd!

Schoentjes zetten...

... en samen met papa Sinterklaasliedjes spelen op de piano

Dieren update

Met onze twee poezen-schatjes gaat het heel goed. Ze zijn leuk, lief en heel aanhankelijk. We zien ze eigenlijk nooit meer muizen vangen. Maar of dat komt omdat de muizen op zijn, of dat ze genoeg muis hebben gegeten, dat weten we niet!

Ze vinden elkaar ook lief... :-)

 

En dan vind je opeens een heel oud kippennest van wel 11 eieren.
Nou ja zeg... En wij ons maar afvragen waarom de kippen niet leggen!

Kipje Kareltje was al niet zo best meer. Ze had een paar weken terug een aanval van een roofvogel overleefd. Het duurde lang voor ze weer opgeknapt was. Toen zat ze laatst opeens in de bek van het hondje van een bezoeker. Ik heb haar er zelf uit moeten bevrijden. Sindsdien is ze hard achteruit gegaan, en een week later was ze dood.

Hier wordt Kareltje begraven door Emke en twee vriendinnetjes.
't Is bijna Sinterklaas, dus een begrafenis kan best in je Pietenpak!

Opeens lag cavia Vosje bijna dood in de ren. Twee uur later is ze op Emkes schoot dood gegaan...

Toen bleef cavia Pluisje dus alleen over. We vonden via Marktplaats een heel geschikt nieuw baasje voor Pluisje. Ze kwam bij een cavia maatje die ook net weduwe was geworden. Na even wennen zijn het dikke vriendinnetjes geworden!

En opeens was een van onze grote zwarte kippen verdwenen. Helemaal foestie, zonder een veertje achter te laten! Kort geleden hebben we ontdekt dat iemand de gele container open heeft geprobeerd te maken. Zou die uit frustratie dan maar de kip meegenomen hebben? Dan heeft hij er in ieder geval een goed maaltje aan gehad, want het was een mooi dik beest... Jammer, want ze was bijna aan de leg.

Eerste staanders lage dak

De eerste staanders van het lage dak staan overeind!

Het maken van de houtverbindingen is een tijdrovend werkje. De eerste twee staanders met een balk eroverheen waren op de grond te maken. Maar de staander + ligger die hier aangezet wordt moet eerst op hoogte gehouden worden om allerlei maten over te nemen. Meten, rekenen, aftekenen, en dan zagen, passen, (dan meestal nog wat zagen en passen), in elkaar zetten, hijsen en vastzetten.

Houtverbindingen

Laatste werkdag Teun en Evi

Vandaag was de laatste werkdag van Teun en Evi, hier op de plak. Jammer, want het was elke vrijdag erg gezellig en leuk werken met dit vrolijke stel. En iedere vrijdag namen ze mooi weer EN zelfgebakken brood mee, ook dat zullen we missen!
Maar de reden dat ze hier stoppen is leuk, want hun Franse Avontuur gaat volgende week beginnen! Als hun blog in de lucht is, zullen we dat laten weten. (enneh... niet al het mooie weer mee naar Frankrijk nemen, he?)

Teun en Evi lijmen de curve voor het lage dak

Het eerste wat er aan het lage dak moest gebeuren, is het maken van de dak-curve; deze gebogen balk, opgebouwd uit dunne latten, gaat de dakbalken dragen.

Aan de oostkant van de woonkamer (boven de kelder) komt de dakcurve onder de verdiepingsvloer uit; een beetje puzzelen hoe dat vastgezet moet worden. Maar in elk geval gezellig laag!

PROOST!

Aan het einde van de dag proostten we op de leuke tijd die we hier samen hadden, en op de nieuwe start die Teun en Evi in Frankrijk gaan maken. De eerste fles peren-cider ging open, en hij was heerlijk!

Start van de bouw van het lage dak

Na het hopeloze dakplaten vastzetten en proberen zeilen op te hangen (het resultaat was dat hoe dan ook toch alles nat wordt...) ben ik vandaag begonnen met het lage dak. Dat begon al lekker: de belangrijkste tekening (de aangepaste curve n.a.v. het verlagen van het dak) was zoek, dus...

Gelukkig had ik deze curve lang geleden al uitgezet op de hoofdmuur, die was nog goed bruikbaar. Voor de zekerheid twee controles uitgevoerd: met een touwtje en een latje de hoogte van de tuindeuren en de veranda afgeleid van de curve, en gekeken hoe hoog ik uit kwam. Dat zag er prima uit, zo gaat het worden...!

Lekker rommelige foto....

Op de foto staan de twee controles; op de voorgrond een rode paal in een parasolvoet met een lijmklem op 2.40 om te controleren of de dakhoek daarmee 7 graden wordt (check!) en op de achtergrond een lat die op de goede hoogte de curve extrapoleert, en dat moet een veranda-hoogte van 240 opleveren (check!).

De rest van de dag de balken in de toekomstige woonkamer opgeruimd, en de steigers verzet. Kunnen we morgen met Teun en Evi aan de curve beginnen.

Ecologisch dak

Om de gelijmde delen van de houtconstructie wat te beschermen tegen overvloedig regenwater ben ik begonnen een dakje te maken over de curve en panelen. Het ziet er meteen prachtig uit! Zo mooi, dat we het groendak misschien wel laten vervallen.... (Knipoog).

Hergebruikt = ecologisch, toch?

Het is best veel werk deze platen (een beetje stevig) op te hangen. En de (mot)regen komt hoe dan ook overal, dus waar doen we het eigenlijk voor...?

Maar goed, alles beter dan niets. Hopen dat het snel voorjaar wordt en we het dak echt dicht kunnen maken...

Beugeltje hier, hoekje daar

De constructie van ons huis is op sommige plekken flink anders gemaakt dat indertijd door de constructeur is doorgerekend. Daarom had ik hem laatst gevraagd eens langs te komen om het geheel te beoordelen.

Hij was tevreden over het grootste deel van het huis. Wel kon de ophanging van de curve aan de paneeltjes wat versteviging gebruiken, en vooral de nog te maken curve voor het beneden-dak mag meer "body" krijgen dan zoals deze curve bij het bovendak gemaakt is. Daar komen we wel uit.

De curve van het bovendak heeft vandaag wat versterking gekregen: opwaai-ankers (stevige strip met gaatjes) met een omgebogen hoekje. De vele (speciale) spijkertjes vangen veel druk op; lekker stevig zo.

Zoals je op de foto ziet, moest ik de strip scheef buigen. En aangezien de curve bij elk staandertje een andere hoek maakt, moest ik heel veel stripjes in heel veel verschillende hoeken buigen. Hier zie je hoe dat ging: hoek meten, opschrijven, in de goede hoek buigen, in de goede volgorde op het stapeltje leggen, in de goede volgorde op de staanders schroeven.

De strippen voor de hoofdmuur

Een ander plekje ter versteviging is het maken van windkruizen in de binnenmuren. Montage-band met diezelfde speciale spijkertjes. Als je ze schuin in het hout zette en halverwege het in het hout slaan rechtsloeg, kon ik de band met flinke voorspanning vast-timmeren.

De eerste muur met windkruis. Beneden nog 4, en de muurtjes boven krijgen ook zo'n behandeling.

NPO3 Nederland Verbouwt

Vandaag kwam een camera-ploegje (Thomas en Bennie) filmen voor het programma "Nederland Verbouwt" van NPO3.

Spinnie had weer aandacht tekort...

De afgelopen dagen was het vaak slecht weer, dus we hadden veel tijd om het terrein (tussen de buien door), huis en de unit (tijdens de buien) hierop voor te bereiden: opruimen en schoonmaken. Tot vlak voor ze arriveerden waren we hier mee bezig. Maar het resultaat mocht er zijn: alles ziet er weer keurig uit, en gereedschap en materialen weer uitgezocht en georganiseerd.

Het programma wilde graag filmen dat we aan het bouwen waren. Maar ja, we waren met het verstevigen van het houtskelet bezig (beugeltje hier, hoekje daar), en dat is niet het meest film-genieke werk. Daarom was het plan om (ter voorbereiding van de woonkamer) wat ronde palen te vlakken met de kettingzaag-geleider en de driepoot weer "verzetbaar" te maken.

Teun en Evi kwamen deze dag weer helpen, en zijn ook in het draaiboek opgenomen. Hoewel ze al voor tienen aankwamen, hebben we hun aankomst pas om 13:30 gefilmd. Niet op de klok in de veranda kijken dus!

Teun en Evi hebben de driepoot gereedgemaakt (Evi heeft voor de camera met de kettingzaag prachtige gleuven uitgefreesd), en die hebben we gedrieën met de Skidster op z'n plek gezet. En als toegift de takel er aan en er een balk mee rechtop gezet. Die balk ligt overigens weer plat, want dat was alleen voor de film...

Notenpasta maken met de kinderen

Sommige stukjes gingen heel goed en soepel, andere stukjes lastig, stuntelig... Affijn, er is genoeg opgenomen, bij de montage kunnen ze er vast iets moois van knippen.

Over een paar maanden komen ze een dag terug, om de vorderingen te filmen, en misschien tussendoor nog een keer. De uitzending zal ergens maart/april zijn. 

Hoogste punt!

Vandaag heb ik met Teun en Evi de dakbalken rechtop gezet en vastgeschroefd. En daarmee is het hoogste punt bereikt!

Op onderstaande foto liggen de middelste 3 balken nog plat. Als je goed kijkt, kun je Teun (midden) en Evi (links) vinden.

En, aan het eind van de dag, stonden alle balken rechtop. Het was nog even zoeken waar de vlag lag (ik bleek een krat met "vlaggen" te hebben gemaakt...), maar eenmaal gevonden kon 'ie "ten top".

Als je op de verdiepingsvloer staat, en je kijkt naar het dak, dan zie je alleen maar hout...

In het midden loopt een baan planken om de balken wat meer steun te geven.

Deze week is er verder weinig aan het huis gedaan; 2 jarigen (en dus twee kinderfeestjes, 2 schooltraktaties en een opa's- en oma's-feestje) verdienen ook tijd en aandacht.

De komende week komt de constructeur langs om de hele constructie na te lopen, en ga ik de muren + dak inpakken met zeil voor de winter. En eind komende week komt er een cameraploegje voor opnamen voor "Nederland Verbouwt" (NPO).

Dwarsbalken

Om een goede dakoverstek te maken, moeten de dakbalken aan de zijkant van het huis haaks op de laatste balk staan. Deze zijn inmiddels beide kanten van het huis klaar. 

Aan de oostkant

... en aan de westkant

Om deze dwarsbalken te maken, moet de buitenste (lange) dakbalk rechtopgezet worden. Omdat deze lang, zwaar en hoog is, wilde ik niet dat deze balk meteen weer omvalt. Daarom heb ik een soort klem gemaakt, waar de dakbalk tegenaan kan steunen, om hem daarna rustig vast te zetten.

Het balken-opvang-klemmetje

Bij het overeind zetten van de tweede balk bleek dat de eerste balk (met al die dwarsbalkjes) aan 1 kant 7cm scheef lag. Oh nee... dan moeten zeker al die dwarsbalken er weer af, alles verzetten? Ik zag mezelf al een dag ploeteren... 

Maar het viel mee. De dwarsbalken konden blijven zitten. Na wat voorbereidingen kon het hele gevaarte (met de koevoet) 7cm verplaatst en weer vastgezet. In een uurtje klaar; geluk bij een ongeluk!

Deze week zet ik (of "we", met Teun en Evi) de andere balken overeind, en dan hebben we het hoogste punt bereikt!