Leuning van de bank aangepast

Om in het holletje in de kachel te kunnen zitten, zat de leuning van de blauwe bank in de weg. Het eerste idee was natuurlijk om die van de bank af te zagen. Maar ja, dan is de bank verder niet meer bruikbaar. 

Nu de werkplaats weer ingericht is kan er weer geschaafd en gezaagd worden, dus hup, gewoon een nieuwe zijkant van de bank maken zonder leuning. Dan kunnen we eindelijk in het holletje zitten zonder last te hebben van de leuning. 

 
De leuning met wat gepast geweld van de bank afgehaald (9 gelijmde deuvels) en deze zijkant met smallere planken nagebouwd (9 deuvels op de juiste plekken in het hout). Dan deze nieuwe zijkant weer op de bank monteren en klaar! 

Zo makkelijk als ik het beschrijf ging het natuurlijk niet, maar eind goed, al goed.  

 

 

Kachel schilderen

De volgende laag verf zit alweer op de kachel. Na vele, vele proefjes met pigment en witte leemverf hebben we het opgegeven de goede kleur te kunnen maken. Daarom overgestapt op latex radiatorverf, de enige op kleur te maken verf die tegen de wat hogere temperaturen van de kachel kan. 

Samen met Roos uit België hebben ze de kachel twee lagen geschilderd. De kleur is nu helemaal goed, maar... deze verf is zijdeglans, en dat ziet er uit alsof er een pot olie over de kachel heeft gelekt. 

Sneeuw en kachel

Nog even wat sfeerplaatjes van het prachtige winterweer. 

Lage zon. Zon? Ja zon! Eindelijk schijnt 'ie weer eens!

En ook het oude huisje ligt er prachtig bij. 

Deze kou is een goed moment om eens te kijken naar de warmtelekken van het huis met onze warmtecamera. Het ziet er overal prima uit. Gordijnen zullen de verliezen van de ramen wel wat verminderen, maar de warmtelekken daar zijn niet hoog. 

Op deze plek is er echter wel een lek: de schoorsteen van de gasketel is nog niet afgedicht. De volgende dag heb ik de kieren met steenwol opgevuld en met de warmtecamera was er amper een lichter plekje te zien. 

Ook voor de kachel hebben we een beeld gemaakt. We stoken de kachel zo heet dat de temperatuurmeter op de schoorsteen '60 graden' aanwijst. Maar hoe heet is de kachel dan eigenlijk?

Zo'n 90 graden. Dat is wel zo'n beetje de max voor de verf die er op zit. Door de kachel 2x per dag tot 60graden op de schoorsteen te stoken blijft het huis heel comfortabel warm met buiten gemiddeld rond de 0 graden. 's Nachts zakt de temperatuur van 20,5 naar 18,5 en is rond 11u weer op 20 graden als de kachel aan gaat. Als de zon gaat liggen is er meer warmte van de kachel nodig, dus dan doen we hem weer even aan.

Wat een heerlijk huis!

Kachel schilderen

Al geruime tijd zochten we naar een geschikte kleur voor de kachel. Met de pigmenten die we hadden, hebben we vele kleurproefjes gedaan en uiteindelijk een rood/oranje kleur uitgekozen. Deze kleur zou goed bij de tegels passen, maar ook bij de gele muur van de opkamer.

 

Recept gemaakt voor een hoeveelheid verf voor de hele kachel. Een klein beetje rood, veel geel. Toch gaat de verf vooral rood kleuren. 

Al meteen werd duidelijk dat deze kleur NIET mooi werd. Veel te roze... Dus meteen een serie nieuwe kleurproeven gedaan, op de kachel. Die kon er alleen maar mooier van worden...!

Wat ook duidelijk werd, was dat een geverfde kachel de scheuren die er tijdens het stoken in komen veel beter zichtbaar zijn. Maar we hadden nog een potje 'plamuur voor terugkomende scheuren'. Heel flexibel spul dat het prima lijkt te doen.

De nieuwe, donkerder kleur is al wel een verbetering, maar toch is dit het nog niet...

De kachel ziet er nu uit als bosbessensap, of bramenjam. Of iets daar tussenin.

We laten het even zo. Eerst de andere dingen doen om met kerst te kunnen verhuizen, die kachel komt later wel weer....

 

Kachelkleur, poging 1

Hoewel ik hoop dat het bij een tweede poging blijft; de eerste is in elk geval mislukt. 

Ondanks de verschillende proefplankjes die we gemaakt hebben bleek de kleur 'in het echt' een complete vergissing. 

Wordt vervolgd...!

Kachel in de olie zetten

Met nog een laatste paar tegeltjes op de schoorsteen was de kachel klaar om in de olie te zetten. 

Die steentjes was nog wel even wat werk. Eerst een malletje gemaakt van de uiteindelijke vorm. Dan steeds een steentje op maat slijpen en aftekenen op de mal. Uiteindelijk waren het 8 steentjes. Het was eigenlijk al donker toen ik klaar was... 

's Avonds de steentjes vastgezet met leem en de volgende dag gevoegd. 

Nog een dag later kwam Agnes langs om met Marleen de kachel in de olie te zetten. Het schoorsteentje nog even niet omdat die nog niet droog was.  

De leem kleurt lelijk donkerbruin, net zoals de muur naast te trap. Er komt nog kleur overheen, dus het gaat helemaal goed komen. Maar het is natuurlijk onbevredigend werk als je aan het eind van de dag naar een lelijke, vettige, donkergekleurde kachel kijkt... 

Laag na laag olie smeren. Op een gegeven moment trekt het niet meer goed in de leem en dan is de laag dik genoeg.

De kachel gaat scheuren, daar is weinig aan te doen. De wapening die er in zit houdt de boel wel bij elkaar en zorgt er voor dat als de kachel weer afkoelt de scheuren weer dichtgaan. Maar... dan moet de leem wel met olie gebonden zijn. Anders vallen er elke keer een paar zandkorreltjes los die voorkomen dat de scheur dichtvalt. En dan zou de scheur elke dag groter en dieper worden. 

Over een tijdje als de olie goed uitgehard is (paar weken schatten we zo in) kan de kachel geschilderd. Binnenkort weten we welke kleur; er is een interieur-ontwerper bezig een kleurplan te maken. We komen er niet meer uit... :-)

Weer verder met de kachel

Voor de vuurkamer hoort een vonkenplaat om de vloerbedekking te beschermen tegen wat er aan gloeiend materiaal uit de kachel kan spatten. Geheel in stijl heb ik deze van de oude vloertegeltjes gemaakt.

Eerst een mal maken om te zorgen dat ik de tegels goed kon verdelen en op maat slijpen. Daarna met tegellijm op de betonnen vloer vastgelijmd.

Ook de aansluiting van de kast met de achterkant van de kachel had nog tegels nodig.

Voor het afwerken van de ventilatie achter de kachel was er een drager nodig voor het tegelvoertje. Daarvoor heb ik twee grote tegels op maat gesneden en aan elkaar gelijmd. Dat werd lekker sterk.

Hier zitten deze tegels over de ventilatiestrook heen en kan het vloertje doorlopen tot over deze stenen.

Steeds meer vlakken achter en rond de kachel kunnen afgewerkt. Hier de kopse kant van de keldermuur. De twee vertikale latten houden straks een kast vast die half tegen en half boven deze muur komt.

Nu alle tegels geplaatst zijn ben ik (eindelijk) eens begonnen met het voegen. Dat was even zoeken naar een goede werkwijze. Leem is wat anders dan voegmortel, en terracotta zuigt veel meer water op dan keramische tegels. Dus met veel water de kieren gevuld. Dan wachten tot de voeg helemaal droog is. Vervolgens de voeg van boven weer nat maken en met een natte doek de leem wegpoetsen. En nog een keer, en nog een keer. En dat nog een paar keer... 

Ik wilde de oude, roestige stalen schoorsteenpijpen vervangen door RVS, maar die bleken niet op het verloopstukje (waar de stalen buizen wel op pasten) te passen. Er is een nieuw verloopje onderweg, maar ik kan nu even niet met de kachel verder.

Holle delen van de kachel stuken

Leem is heerlijk spul waar je alles mee kan maken. Maar binnenbochten zijn wel lastig. 

Het holletje van de kachel is zo'n binnenbocht. Met je handen kun je dat mooi vormen, maar om het echt glad te krijgen zul je moeten schuren, en daarna glad spanen. Maar waarmee? Met al dat rechte gereedschap lukt het niet. 

Bij de 'spullen voor de stort' stond nog een klein aanrechtblad van RVS met twee spoelbakken er in. En de hoek van zo'n spoelbak is ook mooi 'dubbelgekromd' rond! Ik heb er twee stukken uitgeslepen. Eentje als spaan, en eentje, beplakt met foam, als schuurplank. En dat werkt fantastisch. Ik heb het spaantje een aantal keer wat aangepast om er voor de zorgen dat je er veel verschillende radiussen mee kan afwerken. 

Verder is de schoorsteen afgewerkt. Met gaas omwonden vanwege het temperatuursverschil.

En bij het veegluikje twee tegeltjes zodat de vorm bij de rest van de kachel past.

Hier komen de stukken met holle curves. Ik zal morgen de foto's maken van hoe het geworden is.

Nog een gereedschapje gemaakt om het holle stuk rechts van het deurtje wat strakker te krijgen. Dat is goed gelukt en nu aan het drogen.

Het holletje van binnen:

Weer verder aan de kachel

Het metselen van het centrale deel van de kachel was inmiddels opgedroogd (en daarmee hard) zodat het dak er weer op kon. Met vuurvaste cement de iets kleiner geslepen grindtegels er op vastgezet, dan met leem de bovenkant vlak en waterpas afgereid. Nu kunnen de tegels er weer op. Omdat deze al in vorm zijn geslepen, moeten ze wel precies op de goede plek komen! Met een mal de vorm opgenomen en de eerste lijn tegels kunnen afmeten.

De manier waarop ik de kachel tegen de kelder had aangezet was eigenlijk niet fijn: 10cm rockwool er tussen. Isolatie is uitgestelde verwarming, dus de warmte komt vroeg of laat toch tegen de kelder aan. Ik heb deze isolatie weggehaald en vervangen door een metalen plaat die met wat minder isolatie tegen de kelderwand aanzit. De warmte kan door ventilatie de kamer in stromen en de metalen plaat kaatst de warmtestraling terug naar de kachel. We gaan zien hoe dat werkt.

Het was lastig werken in de 10cm brede spleet. Er zaten ook nog wat kleine lekjes in, die zijn nu als het goed is (lastig te controleren!) dicht. Ik heb heel wat aangepaste spatels op een lat geschroefd om daar leem tegen de kachel te kunnen smeren. En een stuk met cement gevuld omdat ik er niet bij kon... Affijn, eind goed al goed!

Om minder barsten in de kachel te krijgen heb ik er stuukgaas in verwerkt.

 De kachel is nu klaar om netjes glad te stuken.

 

Kachel upgrade 1

Voor de de kachel helemaal afwerken mogen er eerst nog een paar verbeteringen in aangebracht. Het hoge deel mag nog wat hoger, en de isolatie tegen de keldermuur aan moet anders. En tegen het scheuren van de stuklaag gaan we er toch wapening in aanbrengen. Cindy heeft daarvoor ongeveer een centimeter stuuk van de kachel afgehaald zodat we een nieuwe laag met wapening kunnen aanbrengen zonder dat de kachel groter wordt.

Als eerste mogen de tegels er af. Ze liggen nu keurig op volgorde te wachten tot ze er weer op mogen. Daarna de betonnen stenen...

... en eronder de vuurvaste stenen. Deze waren gebarsten (de riser zit er best dicht tegenaan) en konden niet opnieuw gebruikt.

Nieuwe maken dus! Er zat genoeg hout in de kleine mal van het aanrecht om drie stenen te kunnen gieten. Het trillen ging niet helemaal perfect, maar ze zien er goed genoeg uit.

Ik heb ook een flinke hap uit een deksel-steen gehaald omdat deze de doorstroming in de bell verstoort. Tja, we waren toch bezig....

Met oude betonnen waaltjes heb ik de kachel een aantal lagen verder opgemetseld en de nieuwe vuurvaste stenen er weer opgelegd.

Hierna kunnen de betonnen tegels er overheen, en dan de kleine oude vloertegeltjes. Maar daarvoor moet ik eerst metselzand halen, want dat is inmiddels op...

Aanpassen deurtje kachel

De opening van de primaire luchttoevoer had ik te klein gemaakt. Dat merkte je met stoken: het vuur kwam niet snel genoeg op gang en de 'brul' was maar flauwtjes. Er zat geregeld wat blauwe rook uit de schoorsteen, wat duidt op te lage temperaturen, en dat kan goed komen door te weinig primaire lucht. 

Zoals je kan zien is er nog genoeg ruimte voor een grotere luchtinlaat, alleen moeten daarvoor de 4 mooie gaatjes wijken.

Het gat is verdubbeld in omvang, er is een nieuwe geleiding opgezet en twee nieuwe schuifjes gemaakt (incl. knopjes). Om de ruit er weer op te zetten lijm ik met eenvoudige lijm de veter vast op het deurtje. De lijm zal verbranden, maar tegen die tijd houdt het ruitje de veter vast.

De primaire lucht is, indien vol open, iets groter dan de aanbevolen afmeting. Dat is bij het aansteken geen probleem en tijdens de stook is 'ie makkelijk iets dicht te schuiven.

P-channel upgrade

De secundaire lucht-toevoer van de rocket stove was binnen een half stookseizoen al helemaal weggebrand. Niet heel vreemd: als het houtvuur in de gloeifase komt, dan liggen de kooltjes helemaal om en op het buisje en was het ding roodgloeiend. Daar kan gewoon ijzer niet heel lang tegen.

Rechts op de foto het overgebleven stukje ijzer, links de nieuwe

 

Het enige dikke stuk ijzer dat ik kon vinden was een ronde buis met een iets te kleine binnendoorsnede, maar wel lekker 3mm dik. Ik ga het er gewoon mee proberen.

Om het buisje heen heb ik van 6mm staf een soort kooi gemaakt. Enerzijds om te zorgen dat de kooltjes niet meteen tegen het buisje aan komen, anderzijds om te voorkomen dat bij het volstapelen van het de kachel de 'brievenbus' (de doorgang naar de heat riser (naverbrander)) per ongeluk afgesloten wordt. Ik heb een zogenaamde 'side winder' gemaakt,, waarbij de brievenbus niet aan de achterkant van de vuurkamer zit, maar aan de zijkant. En dan wil er nogal eens een blokje verkeerd liggen.

Niet de meest fraaie foto, maar hier kun je zien hoe het kooitje de ruimte rond de brievenbus vrij houdt. Ik ben benieuwd hoe dit in de winter gaat werken!

 

Aanpassing deurtje kachel

Om er voor te zorgen dat het kacheldeurtje tochtvrij dicht kan, heb ik er een kachelkoord aan vastgelijmd. Eerst met speciale hittebestendige lijm, maar die bleef niet zitten. Toen met Velpon, dat bleef al een heel stuk beter zitten. Maar nog lang niet goed genoeg....

Ter voorbereiding van het komend stookseizoen heb ik het deurtje onder handen genomen. Met een staf 6x6mm heb ik een soort kanaaltje gemaakt waar het koord ingedrukt kan worden. Daarmee blijft het zonder lijm op z'n plek.

Ik had niet genoeg van dat ijzer, dus ik moest een beetje smokkelen...

 Zo komt het koort er in te zitten. Dat komt niet zomaar meer los! 

 
Het koord is door deze operatie wel iets dikker geworden en daardoor paste het deurtje natuurlijk niet. Ik heb de scharnieren bijna los geslepen om ze bij de kachel op maat te kunnen buigen. Daarna terug naar het lasapparaat om ze weer stevig vast te zetten. 

De sluiting moet ik nog iets uitslijpen, want het deurtje is iets dikker geworden. Daar ben ik aan begonnen, maar dat is nog niet klaar. Ik zal je de details besparen, maar er ging iets niet helemaal goed met een lamellen-schuurschijf. 

Voor dit jaar is het deurtje goed. Volgend jaar ga ik de lucht toevoer groter maken. Als de kachel helemaal voluit brandt, dan komt er soms een puls in het branden, dat klinkt niet zo lekker. Als er meer lucht bij kan dan houdt dat op.