Reparatie schoorsteen units

Sinds de storm van anderhalf jaar geleden lekt het soms langs de schoorsteen in de woonkamer van de units. De kachel is er al behoorlijk van gaan roesten...

Aan het begin van deze warme periode heb ik de schoorsteen weggehaald en twee dakplaten losgemaakt. De boel kon daar eens lekker drogen. 

Het was me niet duidelijk waar dat vocht vandaan kwam. Of langs de schoorsteen, of er is ergens een lek in de bitumen. Ik heb besloten me te richten op de schoorsteen: als er ergens een lek in de bitumen zit dan kan ik daar nu toch niets aan doen.

Het eerste experiment waar dat water toch vandaan kon komen was met een gieter de doorvoer op het bitumen-dak testen. Deze doorvoer heeft een flinke klap gehad toen het dak er vanaf woei, wellicht zit er toch een lek in.

Het water stroomde van de doorvoer weg en het zag er niet naar uit dat er een druppelje water langs / doorheen kwam. Dat kon het probleem niet zijn. Dan de schoorsteen dus!

schoorsteen met stormkraag (midden) en doorvoer (onder)

Bij het afbreken van de schoorsteen zag ik dat de stormkraag (een soort jurkje rond de schoorsteen om water dat langs de pijp naar beneden stroomt naar de buitenkant van de doorvoer te leiden) niet goed zat. Los en verfromfraaid van de klap, anderhalf jaar geleden. Dat zou een oorzaak kunnen zijn, maar hoe komt er zoveel water onder het stalen dak terecht? Daar zit ook een doorvoer met stormkraag!

De dakplaat met het gat er in heb ik naar beneden gehaald en schoongespoten. Ook deze plaat is niet meer helemaal recht door de klap, en het zou kunnen dat er water dat de schoorsteen al voorbij is, terugstroomt. Daar is namelijk geen beveiliging tegen. Door het gootje aan het begin omhoog te buigen kan water niet meer bij de schoorsteen komen. 

Het hele zaakje heb ik maandagavond, de dag dat er misschien wat regen kon vallen, weer terug op het dak gebracht en vastgezet. Toen ik de doorvoer op de plaat vastschroefde (met kit), bleek dat deze net een ietsje pietsje oploopt, in plaats van iets afloopt. Er kon dus water onder de kap 'terugkruipen'...

Het water stroomt van links naar rechts, maar de doorvoer is rechts hoger dan links

Door de plaat naar beneden te buigen ontstonden er 'druiprandjes', zodat het water niet terug kon kruipen. Met nog een stuk EPDM heb ik terugkruipen helemaal onmogelijk gemaakt. Dit zou genoeg moeten zijn.

De voorspelde 'misschien een enkele drup' bleek een stevige onweersbui te worden, compleet met spectaculaire bliksems. Tijdens de stortbui het dak op om te kijken of de druiprandjes goed werken, en of het geultje aan de bovenkant van de doorvoer wel droog blijft tijdens de bui. De druiprandjes deden het prima, en het geultje was droog gebleven. Nu zou er geen regen meer binnen kunnen komen!

De kachel doet het weer!

Het was niet gelukt om de dag na de storm meteen nieuwe schoorsteen-onderdelen te kopen. Daarom heb ik ze maar weer via internet besteld. Ze werden keurig dinsdag geleverd. Diezelfde avond kon de kachel weer aan! Wat zijn we verslaafd aan de warmte van dat ding...

Ondertussen zijn de onderdelen van de kast die naast de kachel stond, opgedroogd van de omgevallen emmer water. Dus ook die kast kon weer in elkaar gezet waardoor de woonkamer er weer uitzag als voor de storm.

 

Schoorsteen keuken door slaapkamer

De schoorsteen van de keuken begint al aardig vorm te krijgen. Aan de buitenkant is hij helemaal af.

De dakaansluiting kan tot 10 graden dakhelling. Dat leek me ruim genoeg omdat het dak maar 7 graden helt. Maar samen met de hoek naar de zijkant paste hij toch maar net!
Netjes afgekit, regenkraag en windkap er op. Klaar!

Maar binnen is het nog niet klaar. In de slaapkamer van Daaf moet er nog een koof omheen gemaakt. Een houten plankje zorgt er voor dat de verticale planken stevig tegen de beugels vastgeschroefd kunnen worden. Deze planken maak ik van oude pallets om ze er na met leem weg te stuken.

Eerst de twee zijkanten vastgezet, dan de isolatie er in om daarna de voorkant vast te zetten.

Klaar om te stuken! Maar...

... van hout is eigenlijk ook heel mooi! Dus deze planken er weer af en van plafond-planken de koof afgedekt. De lijn van het plafond loopt mooi door in de koof.

Schoorsteen keuken

Om de slaapkamer van Daaf af te kunnen maken is het nodig om de schoorsteen van het fornuis in de keuken aan te leggen. Deze schoorsteen kan niet helemaal lekker door het huis; ze moet tussen de plafondbalken van de verdiepingsvloer door en tussen de dakbalken lopen, liefst in een rechte lijn. Het gevolg is dat de deur van de slaapkamer niet helemaal open kan. Helaas, maar dat is dan maar zo.

Eerst het gat door de verdiepingsvloer. Natuurlijk zit precies daar een electriciteits-leiding. Met de stroomdraden er al in...

Hier zie je de leiding van onder af. Nu loopt 'ie door de linkerbalk heen, ruim om de schoorsteen. Door deze omleiding waren de draden natuurlijk net te kort en op 10cm niet meer te gebruiken...

Vanuit dit gat heb ik de plek bepaald waar de schoorsteen door het dak heen moet. Om netjes door de schroten te zagen heb ik eerst de cirkelzaag gebruikt en daarna met een decoupeerzaag de laatste stukjes gezaagd. Bijvoorbeeld om door de panlatten heen te komen.

Het dak is hier ruim 50 cm dik. Om precies het midden van het gat in het dak te bepalen heb ik eerst een klein gaatje (20mm) geboord 'ergens ongeveer goed'. Dan daar een touwtje doorheen met een gewicht er aan. Vervolgens kun je opmeten hoeveel cm naar welke kant het precieze midden zit, om daarna daar te gaan zagen. Om van Daafs kamer naar het dak te gaan (en dat heb ik vaak gemoeten!) moet je eerst met de ladder naar de begane grond, naar buiten, met de ladder het hoge dak op, over de rand klimmen en naar de plek van de schoorsteen. O, sh@$, het gewicht van het touwtje past niet door het gaatje, weer over de rand, naar beneden, naar binnen, ladder omhoog en naar Daaf's kamer, knoopje los, weer naar beneden... etc.)

Een dak vol stro... Met de kettingzaag heb ik grofweg de stro weggezaagd, van beneden af, en daarna van boven (trap af, ladder op...) met een handzaag er een mooi rond gat van gemaakt.

Hier zie je hoeveel stro er uit zo'n klein gat komt...

De randen van het gat moeten met leem dichtgesmeerd om er voor te zorgen dat de stro brandvrij verstopt blijft. Dit heb ik grotendeels van boven gedaan, zodat je niet bedolven wordt onder de vallende leem. Maar de laatste centimeters onderaan met je van binnenuit doen (over de rand met je emmer leem, ladder af, etc.)

Nu de gaten gemaakt zijn kon ik beginnen om de leiding op te bouwen. Onder de vloer een houder, op de vloer een houder met beugels voor de omkasting en om de ruim 50 cm nog zo'n beugel.

De beugel die tegen het plafond aan komt, is een beugel die je onder een hoek kan vastzetten. Maar... het plafond loopt natuurlijk in een hele rare richting scheef, en de beugel moet wel binnen de omkasting vallen. Dus eerst met de waterpas bepaald in welke lijn het dak horizontaal loopt, dan de beugels afgetekend en op maat geslepen.

Met potlood staat de vorm van de omkasting, daar moeten de steunen binnen vallen. Het ziet er goed uit (jammer dat je er later niets meer van terugziet!) en het zit heel stevig.

 

 

Op het dak aangekomen een kleine teleurstelling; de pijp is niet lang genoeg. Dat komt omdat een pijp van 1000mm helemaal geen 1000mm is. Ja, de lengte wel, maar daar gaan nog stukken af voor de overlap tussen twee pijpen. Dus als je 5 pijpen over elkaar schuift, dan kom je zo 35cm tekort. Zucht.

Omdat er flinke regen voorspeld was voor zaterdagnacht en zondagmiddag moest ik de kraag er wel overheen zetten. Ik kon nog niet kitten, want er moet nog een verbinding in de kraag vastgeschroefd kunnen worden. Dus de plaat alleen vastschroeven en met plakband waterdicht maken.

Toch kan ik de omkasting nog niet afmaken. De bovenste pijp moet verlengd, en dat kan alleen als die onder het plafond losgemaakt wordt. Want anders zit er een verbinding tussen de stro, daar kan ik niet meer bij! Dus hopen dat die extra pijp snel komt (en niet pas na de bouwvak...)

 

Schoorsteen

Als je je zolder wilt opruimen, moet je in de kelder beginnen. 

Zo ongeveer verging het me met het stuken van het plafond van de gang boven. Want om daar bij te kunnen had ik de kleine steiger nodig, en die stond nog op het dak bij de schoorsteen. Want die was nog niet af. 

Om de schoorsteen af te maken, moest ik de binnenkant van de omkasting met brandwerend materiaal bekleden. Dus met de fiets naar de Karwei om een pak steenwol te halen.

De steenwol mag niet tegen de schoorsteenbuis aankomen. Het moet de houten constructie beschermen in het geval van een schoorsteenbrand. Om de steenwol van de buis af te houden heb ik ijzerdraadjes om de plankjes gebonden, dat werkte heel goed.

Hier zie je de luchtruimte tussen de buis (rechts) en het huis met isolatie (links).

Het ging om de haverklap regenen. Dus om de haverklap weer naar binnen om daar verder te werken: folie op maat knippen bijvoorbeeld, en de afdeklatten schaven. Dat laatste ging heel goed, want ik had zorgvuldig gecontroleerd dat er geen spijkers in zaten. Maar helaas, er bleek een kiezelsteentje in het hout gedrukt bleek te zijn. En daar konden de messen niet goed tegen.

Een beschadigd mes laat een rups achter, omdat het het hout niet meer goed weg snijdt. Hierboven zie je zo'n rups ontstaan bij de zwarte vlek. Links nog mooi glad, dan 'schraap' en dan een bult.

Dertig centimeter verder zat er nog een steentje in het hout. Links zie je het kleine rupsje van de vorige foto, na deze zwarte vlek (die toevallig op precies dezelfde plek zat als het eerste steentje) is er een grote rups ontstaan. Schuren dus, en de messen laten slijpen.

De isolatie zit mooi vast, nu kan de folie netjes gemaakt worden. Eerst de omhoog-gevouwen dakfolie vastzetten...

... en daarna een lap EPDM over de dakfolie heen. Dat is prima gelukt.

Weer tussen twee regenbuien in de hele constructie met EPDM afgedekt. Over een paar dagen, als de latten klaar zijn, bedek ik deze zwarte buis met hout. Het oog wil ook wat... Ik moet nog wel kitten, en ook moeten er ventilatiegaten komen om de ruimte om de schoorsteenpijp te luchten.

En toen kon de steiger naar binnen. Een paar balken over het trapgat vastgeschroefd, plankjes met grote gaten om de voeten van de steiger vast te houden en daarna het steigertje opbouwen. Morgen kan ik beginnen aan het afdichten van het plafond met leem.

Want daar was het allemaal om te doen...

Nog meer schoorsteen woonkamer

Met de regen in aantocht moest er vandaag toch nog flink doorgewerkt worden om de daken waterdicht te maken. Gelukkig was het voor de regen wel prachtig (winderig) weer. 

Ook in het hoge dak moest een gat gezaagd. Hier loopt de buis er al doorheen.

Toen de schoorsteen mooi vast zat, kon ik beginnen aan de koof: metalen beugels en latten van pallets als ondersteuning voor het stuuk-werk.

Bovenop het dak heb ik het dak dichtgemaakt met een dakdoorvoer, een stormkraag er overheen en natuurlijk een trekkap op de pijp. 

En daarmee was het echt hoogste punt van het huis een feit!
 

 

 

Daarna, met de dreigende wolken in het westen, moesten de panlatten tegen de metalen beugels vastgezet. Daar had ik eigenlijk nog niets werkends voor bedacht, maar, zoals dat meestal gaat, zie je opeens een oplossing als je er mee bezig bent. Een blokje en een schroefje, zodanig dat het blokje om de metalen strip heen klemt. 

 

 

Tegen de tijd dat de latten goed zaten, begin het te druppen. Helaas lagen de nietjes niet op hun plek, waardoor het iets langer duurde eer het zeil vast zat en ik weer droog was. Maar tevreden met het resultaat.

Omdat die houten planken er mooi uit zien, gaan we kijken of we het stuccen achterwege kunnen laten. Technisch lukt dat, maar het hout daar krijgt wel alle zon en regen voor haar kiezen.

Schoorsteen woonkamer

De winter komt er aan. Om te zorgen dat we lekker warm kunnen doorwerken ga ik de voorbereidingen doen voor het bouwen van de kachel: de schoorsteen maken.

De de schoorsteen zou eerst IN de buitenmuur komen. Maar dat was helemaal geen goed plan. Dus nu komt de schoorsteen aan de buitenkant van het huis, maar wel in een lemen koker weggewerkt. 

Op de plek waar de schoorsteen moest komen (links van een balk en rechts van een raam, veel keuze bleef er niet over!) had ik een electriciteisbuis lopen. Die moest dus als eerste verlegd. En om daar te kunnen werken, half over de kelder, heb ik een steiger neergeknutseld.

De verlegging leek simpel, maar zoals dat gaat kom je bij het boren van het gat door de balk precies een 8mm dikke schroef tegen. Die zitten er om de meter, een kans van 2% dat je dat voor elkaar krijgt.

Dan komt het maken van het gat. Eerst door de dikke laag stro heen en dan door de dakplaat. Bij het "vertikaal" naar boven boren van het eerste gat kom je natuurlijk nooit heel precies uit. Dus toen het eerste gat door het dak heen was, heb ik met een schietlood (vastgemaakt aan de steel van een hamer) gekeken hoeveel het grote gat ten opzichte van dit gaatje moet opschuiven.

Vervolgens heb ik de folie opgesneden en de zijkanten van de alkoof gemaakt. Dit eerste stuk is waar de folie tegenaan gelijmd gaat worden.

Het ronde deel bestaat uit 5 lagen triplex die, vanwege de scherpe bocht, om de cm is ingezaagd. Op de foto de eerste twee lagen.

De beugel die ik gekocht had om de schoorsteenbuis vast te zetten, kon niet onder een hoek van 7 graden. Daar had ik even niet aan gedacht. Maar door een nieuw gat in de beugel te boren ontstond er meer ruimte waardoor de buis wel 7 graden scheef kon staan.

Het eerste stuk buis zit nu vast, de rest van het werk is op het dak.