zaterdag 27 juni 2026

Low tech koeling

Dat een hittegolf van dit formaat zo snel al zou langskomen had ik niet verwacht. Het gevolg: de maatregelen om het huis te koelen in een extreem hete periode zullen we voor komende zomer moeten doen: sedumdak en koeling realiseren.  

Hier de voorspelling. Sommige dagen werden minder heet, maar een aantal dagen werden een flink stuk heter (tot zelfs 39 graden) met nachttemperaturen rond de 24 graden. Dan koelt het huis niet meer vanzelf af. We hebben net geen 'super-hittegolf' (5 dagen boven de 30 waarvan 3 boven de 35, we hadden 1 dag 34.9...) gehad. 

Om het huis te koelen hebben we de beschikking tot grondwater. Dat komt met 13 graden uit de grond en dat is koud genoeg om de scherpste randjes hitte uit het huis te halen. 

Daaf had nog een radiator liggen van een motorfiets (gekregen van Marcus). Ik heb een IBC met wat isolatie eromheen bij de voordeur gezet en volgepompt met koud water uit de put. Met een klein dompelpompje (12V) pompen we dat water via tuinslangen naar de radiator die in de woonkamer staat, en weer terug naar buiten. Voor een eerste versie helemaal niet slecht: ruim drie graden koudere lucht (en ook een graad of 3 warmer water) met een behoorlijk debiet. 

 

Hier een beeld van de warmtecamera. Donkere slang is koud water naar binnen, lichtere slang is het warmere water dat naar buiten gaat. De ventilator wordt warm, daar is links de 31.5 graden van. Rechts staat een beetje schuin een thermometer tegen het trapje van de kachel aan. Deze gaf 21 graden aan terwijl de kamer zelf 25 graden warm was. 

 

Daaf wilde zijn kamer ook koud hebben, en hij had nog een airco-unit waar de condensor van ontbrak liggen. Er zit wel een heel efficiente radiator in met ventilator. 


Daar de tuinslangen op aangesloten en dat leverde nog een veel hoger rendement op: 8 graden koeling en 8 graden warmer water (van 17 naar 25 graden, de lucht van 28 naar 22 graden met een enorm debiet). 

Nu moesten de leidingen wel naar boven en door zijn deur heen, zonder dat de muggen ook de slaapkamer in vlogen. Met toestemming de deur aangepast. 

Kap er op en draaien maar! Zo veranderde zijn hete slaapkamer in no time in een prima verblijfsruimte. 

Om de instroom van hitte door de strobalen van het dak heen te verminderen hebben we twee zwenksproeiers op het dak neergezet. Om de 4 minuten komt er 40 seconden water uit, zodat het dak net nat wordt. De timer met schakelventielen hangen heel professioneel aan het buitenkraantje :-) . Aan het buitenkraantje zit een splitsing, eentje voor het dak en eentje voor de buitendouche. De twee kleppen die de toestroom naar het dak bedienen hangen midden-onder op de foto,  de regelaas met voeding rechts. Als het zo heet is, dan regent het niet zullen we maar zeggen. 

 

 Het duurt dan een minuut of 3 tot het weer opgedroogd is en dan komt er weer een kledder water overheen. 

 

Het gevolg is dat we prima door de hitte heen komen. 

Toen het 39 graden was, hebben we stoicijns een biertje buiten in de schaduw gedronken. Het had wel wat weg van een sauna... De hottub had ik gevuld met koud water uit de put, maar dat was ver boven de 30 graden opgewarmd. Ook niet verkeerd! 

maandag 25 mei 2026

Koninginnenpages

Afgelopen jaar wilden we de wortels oogsten, maar daar bleken rupsen van de koninginnenpage in te zitten. Wat nu? 

We hadden nog een terrarium staan, dus we hebben deze rupsen in het terrarium gedaan en gevoerd met de juiste waardplanten (peen, dille, venkel etc.). Ook een aantal takjes er in waaraan de rupsen konden verpoppen. Alle 8 rupsen hebben dat ook gedaan. 

Marleen heeft toen (afgelopen herfst) een tuintje gemaakt in het voedselbos met waardplanten en voedselplanten voor de koninginnenpage. 

De hele winter hebben ze onder de veranda gestaan. De bodem van het terrarium was bedekt met een laagje snippers die we elke maand nat maakten. De poppen moeten niet uitdrogen.  

De eerste koninginnenpage  die we zagen, was in het voedselbos en deze vloog linea recta naar het tuintje toe waar we even later de eerste eitjes gelegd zagen worden. 

Begin mei kwamen de poppen in het terrarium uit, om de paar dagen eentje. Als we dat opmerkten, dan lieten we ze op onze vingers klimmen en brachten we ze naar het tuintje waar ze eerst nog hun vleugels verder lieten drogen en daarna vertrokken. 

Vrij snel zagen we rupsen van allerlei afmetingen in het tuintje eten. Een kleine bijdrage aan de biodiversiteit!  

 

maandag 4 mei 2026

Schoonmaken put

Rogier wilde weer een ochtendje komen helpen. Het leegmaken van de put stond op het programma...


 Het begin was natuurlijk makkelijk, maar op een gegeven moment kun je niet meer vanaf het pad bij de plek waar de rommel zit. Rogier bleef echter in een metselkuip precies 'drijven' en van daaruit kon hij de meuk met een emmer opscheppen. Ik leegde de emmer in een kruiwagen en zo ging hij centimeter voor centimeter naar beneden.

De put bleek ruim 2m diep te zijn, met een ongelijke bodem. 

Diezelfde avond ging het flink regenen, en die bui was genoeg om de put weer helemaal te vullen. 

Handig, zo'n hoeveelheid regenwater beschikbaar!  

donderdag 23 april 2026

Bruggetje over de sloot

De Skidster kan alleen via 'de Punt' naar het voedselbos en moet daarvoor door de sloot heen. Afgezien van het gehobbel is dat in de winter, als het nat is, niet fijn. 

Laatst waren ze op de Veghelsedijk een oprit van een wei aan het herstellen en er bleven twee betonnen buizen van 40cm diameter, 1 meter lang over. Ik heb de boer aangesproken en ik mocht ze zo hebben. 

Ik ben begonnen met een vlak zandbed op de goede hoogte: niet te hoog voor het pad over de buis heen (40cm is best veel!) maar niet te laag zodat er flink water kan blijven staan voor het door de buis wegloopt. 


Met de Skidster de buizen neergelegd. Een paar keer, want het was wat te hoog, wat te veel naar links, te ver naar rechts... Zo gaat dat. 


Dan een insluitbandje in de grond gegraven en daarop een halfbakken muurtje gemaakt. 
Heel leuk om weer te metselen! Leuke uitdaging: hoe span je een draadje als de buis uitsteekt (en dus het draadje wegduwt)? Met een plank waar een uitsparing voor de buis in zit. Ging prima! En lekker in de schaduw; de zon is al behoorlijk krachtig. 


De volgende dag voelde het cement al lekker stevig. Ik kon natuurlijk niet wachten, dus voorzichtig vullen. Eerst met wit zand, dat hebben genoeg, en dan zwart zand er overheen. 

Het zand moet iets oplopen om over de buis heen te kunnen liggen, en dat ziet er eigenlijk heel mooi uit! Net een bruggetje. 

Helaas, toen de Skidster net iets te dicht langs een muurtje reed en daar de grond wat te hard aandrukte, bleek dat toch te veel van het goede en een stukje muur kwam los. Balen! 

 
Maar ach, dat hoort er bij als je niet kan wachten. Dus snel het zand weggegraven... 

 
... en zo goed en kwaad als het ging de brokstukken weer terug gemetseld met nieuwe cement. En dat ging helemaal niet slecht!
 


Helma ging haar zus José helpen met gras leggen en kwam met drie rolletjes gras terug, die waren over. Ik heb ze per ongeluk een paar dagen opgerold laten liggen, maar met voldoende water lijken ze toch weer bij te kleuren. Helma heeft ze keurig dwars over het hoogste stuk gelegd. De rest zaaien we in met graszaad. 


Wat een schattig kunstwerkje, al zeg ik het zelf... :-) 

woensdag 22 april 2026

Ondertussen in het voedselbos

Het is enorm droog nu. In de maand maart viel een redelijk normale hoeveelheid neerslag maar in april viel niets, heel veel zon, harde droge wind uit het oosten. Weken aaneen. Dat zie je terug in het doorlopend neerslagtekort: 

De zwarte lijn is de huidige situatie. Blauw is gemiddeld en als je boven de groene lijn zit is het droger dan 5% van de gemeten jaren. Er komt regen aan, maar pas aan het eind van de week. 

Ondertussen beginnen de geplante bomen waar we nog geen blad onder hadden gelegd (zo vroeg zo droog, dat hadden we niet verwacht...) dus dat moest snel ingehaald. Water geven en een bult blad er op, dan kunnen ze er weer even tegen. 

Het was veel werk, want we hadden toch weer heel veel geplant de afgelopen winter... 

Helma werkt weer mee, ze is onder andere met Marleen de getrokken wilgen aan het verwerken in de afscheiding rond het camperplekje. Ware kunstwerkjes! 

Het gras is net gemaaid, net zo bruin als je in juli zo verwachten... 


We planten nog steeds: wat in pot gekweekt is bijvoorbeeld. Dit zijn onze eerste uitgaven aan plantmateriaal (afgezien van de onderstammen): kiwibessen. Ze mogen het hele rek vol groeien! 


We hebben een groepsapp in Signal met 'voedselbos-buren': allemaal mensen die betrokken zijn met voedselvossen rondom de kwekerij van Floris. Elke maand bezoeken we een voedselbos, we ruilen geregeld stekken, entmateriaal, planten, oogst etc. Deze maand waren ze bij ons. Weer een gezellige en leerzame ochtend!