Marleen gaat werken op DOE

Door Marleen
Ik ben vandaag aangenomen op de school van Daaf, DOE040! Vanaf de zomer zal ik 2 dagen per week de kinderboerderij (die vanaf september bij de school komt) bemannen.

DOE040 (of kortweg DOE) is een democratisch school, een school waarin de kinderen zelf verantwoordelijk zijn voor hun leerweg. Het verschil met een reguliere school is zo groot, dat niet eenvoudig uit te leggen is hoe (en waarom) het werkt. Anemoon Langenhoff heeft een mooi artikel geschreven over de school, de filosofie en de praktijk. Dit artikel geeft een goed beeld van leren in vrijheid, maar met verantwoordelijkheid.

Op dit moment zit alleen Daaf op deze school: na de zomervakantie gaan Emke en Steef ook. Zij zijn te jong om zelf met het openbaar vervoer te reizen (wat Daaf nu wel doet), dus het boerderijwerk zal meteen schooltransport worden.

De komende maanden ga ik wat voorbereidingen doen. Ik ga een nieuwe kring oprichten (de school functioneert in kringen), waarin iedereen (leerlingen, ouders en andere medewerkers) mag aansluiten die mee wil denken/werken op de boerderij. Daarnaast zijn er vrijwilligers uit de buurt die graag willen dat de kinderboerderij open blijft: ook dat moet in goede banen geleid worden.

DOE040 is een fantastische school, leerzaam voor iedereen die er betrokken is. Ik heb er ontzettend veel zin in!

Foto's van september 2017:

 

Met Hemelvaart stro in het hoge dak

Door Peter
Het weerbericht voor komende week is goed: droog en niet al te warm. Daarom willen we in de hemelvaartsvakantie verder aan het hoge dak. Zin om mee te helpen?

We zijn aan de voorbereidingen hiervoor begonnen: de laatste latten opgehangen, de oude metalen dakplaten (die de buitenmuur beschermde tegen regen) eraf, leem ophalen, bouwlift geregeld, etc.

Oude platen van het dak halen

Door de opgedane ervaringen van het lage dak verwacht ik dat het hoge dak een stuk sneller zal gaan. Het dak is wel hoger, maar er komt als het goed is een klein bouwliftje aan waarmee de balen en de dakplaten makkelijk naar boven gebracht kunnen worden.

EPDM op het dak

Door Peter
Vandaag is het de laatste mooie dag (30 graden!), morgen komt er weer veel regen. Het dak mag echt niet nat worden, dus moet de EPDM-folie vandaag echt afkomen! De afgelopen dagen heb ik hard gewerkt om het dak EPDM-klaar te maken. EPDM is een rubberfolie, dat sterk, taai en heel waterdicht is. Het wordt in vijvers gebruikt, maar ook op daken. Vooral handig als je -zoals wij- een groendak (met planten dus) gaat maken.

De houten platen liggen op het dak, alle grotere kieren zijn opgevuld, de randen van de platen gladgeschuurd. Ook is er nu een houten rand langs de hoofdmuur voor de afwerking. De folie is er, de lijm helaas nog niet...

Vandaag kwamen Bart en Nol helpen om de folie vast te zetten. De lijm zou na 14:00 komen, op het heetst van de dag dus! (...mompelt iets van "als het niet gaat zoals het moet"...) Om 14:30 kwam het gele busje voorrijden en konden we beginnen. Eerst een proefstukje gemaakt, nog even gebeld met de leverancier of het echt wel kan met deze hitte (geen probleem volgens hem) en gaan met die banaan.

Bakkend in de zon, maar mooi werd het wel!

Ik goot de lijm op de platen, Bart rolde het uit, en Nol legde de folie er overheen. Een mooie werkvolgorde en, ondanks de hitte, ging het snel en goed.
 

KLAAR..!!! Das wel een feestje waard!

Aan het eind van de dag lag het dak er strak bij. Laat vannacht de regen maar komen!

EPDM is heel duurzaam, dat wil zeggen dat het lang mee gaat. Maar echt biologisch / ecologisch is het niet, getuige het etiket op het blik lijm. In dat opzicht waren pannen of een rieten dak beter geweest...

Kittens van Mika

Door Marleen
Onze poes Mika was ook zwanger, maar omdat ik nooit beweging in haar buik heb gevoeld, twijfelde ik al of alles wel goed was met de kittens. In de nacht van zaterdag op zondag is Mika inderdaad bevallen van 3 dode poesjes. 2 waren onvoldragen en nog heel klein, eentje was al helemaal af en waarschijnlijk pas met de bevalling overleden. Echt heel sneu voor Mika. Ik bedacht dat er in het asiel vaak moederloze kittens gebracht worden, die dan met de fles grootgebracht moeten worden. Hoe mooi zou het zijn om een kittenloze moeder te koppelen aan moederloze kittens..? Dus ik belde naar het asiel om het geval uit te leggen, en diezelfde middag nog werden er 2 moederloze kittens van 4 dagen oud bij ons gebracht. Toen de kittens bij Mika gelegd werden, ontfermde Mika zich direct over de poesjes. Ze ging ze helemaal schoon likken, en ze liet ze ook meteen drinken.
De poesjes zijn hier nu een dag, en ze zijn al goed aangekomen. Mika blijkt een super lieve en zorgzame moeder te zijn. Wat een geluk dat we zo'n mooie match hebben. Zo loopt een sneu verhaal toch nog heel goed af!

Liefde op het eerste gezicht, volgens de mevrouw van het asiel!

Het zijn ook nog eens hele mooie 4-kleurige poesjes. Wat een schatjes!

Nog meer dakplaten

Door Peter
Het lage dak begint steeds meer een "oefendak" te worden voor het hoge dak. Allerlei onhandigheden worden duidelijk, en die fouten hoef ik op het hoge dak niet meer te maken.

Een voorbeeld van zo'n onhandigheid is de manier waarop ik ben begonnen met het plaatsen van de dakplaten. De eerste rij ligt tegen de hoofdmuur aan. Dat lijkt handig, maar dat geldt helaas alleen voor de eerste rij. Voor de tweede rij moet je alle platen onder verschillende hoeken op lengte zagen. Beetje lastig uit te leggen, maar neem maar van mij aan dat het echt nodig is... Op het hoge dak ga ik dat anders doen!

Hier de zaagtafel: de Skidster pakt een palletje platen en houdt deze stapel op werkhoogte. Met twee grote "zwaaihaken" kan ik de juiste hoeken (op het dak opgemeten) overnemen op de te zagen plaat. Daarna de lengte in cm opmeten en aftekenen. Met deze hoek en lengte, past de plaat (als het goed is) precies op het dak. Zo zaag ik er genoeg voor een rij, en vervolgens schroef ik de hele rij vast.

Ondertussen werd de lucht steeds dreigender... Vlak voor de bui begon heb ik alle spullen van het dak gehaald, zeil er over gelegd, en klaar voor vandaag. Nou, dat mocht ook wel om 19:30.

Regen

Door Peter
Een warme, zonnige dag. Voor het eind van de dag was flink wat regen voorspeld. De dakplaten liggen er nog lang niet allemaal op, dus het doel voor vandaag was "regenklaar maken".


Ik heb eerst de dakoverstekken afgemaakt. Hierna kon de waterdichte / damp-open folie over het dak gelegd. Nu zijn de strobalen in elk geval tegen regen beschermd. Met de dreigende, donkere lucht op de achtergrond heb ik een hoop platen op het dak gezet. De werkwijze hiervoor heb ik aangepast, en dat gaat nu een stuk sneller.

Marleen heeft ondertussen de rommel rond het huis opgeruimd en regenklaar gemaakt. Dat was er de afgelopen week een beetje bij ingeschoten...

Inderdaad ging het iets na achten regenen. De folie deed het prima, want de regen rolde er mooi van af. Het stro is mooi droog gebleven!

Folie en dakplaten

Door Peter
Voor vandaag stond het leggen van folie en dakplaten op het programma. De dakplaten lagen in Den Bosch; een pallet woog 1519 Kg. Te zwaar voor mijn aanhanger, en ook voor mijn bus. Gelukkig mocht ik de combi van de buren lenen. Bart ging mee, en dat was fijn: het gewicht moest bij de winkel verdeeld worden over aanhanger en bus, en dat was dus een heel gesjouw.

Hoewel we stevig door hebben gewerkt, lag er aan het eind van de dag "slechts" een smalle strook platen. Het is gewoon heel veel werk, en er is niet ook heel veel tijd. Ik heb me er bij neergelegd dat het dak niet dicht is voor de regen van donderdag: het zij zo... Op zich is het stro al goed tegen regen beschermd: leem en waterdichte (maar damp-open folie) zullen hun werk doen. Morgenmiddag gaat er nog een zeil er over: begin volgende week wordt het weer prachtig weer, en kunnen de zeilen er weer af.

Leem op het dak

Door Peter
Om het stro te beschermen tegen vocht (waar dat ook vandaan mag komen...), brand en ongedierte hebben we vandaag de bovenkant van de balen met leem ingesmeerd. 

Als eerste harkten we het losse stro van gisteren van het dak af. Dat was heel apart; het is nog maar begin mei, maar het voelde als een zomerse dag op een tarweakker...

Een zomers klusje terwijl het nog lente is...

Buurvrouw Annemiek kwam de hele dag meehelpen met leem smeren.

 's Middags een picknick op de "tarweakker met uitzicht"
Vooraan zie je dat ik de balken aan het ophogen ben.

We zijn begonnen met het stuk dat morgen als eerste met platen bekleed gaat worden, zodat dat helemaal droog is. Aan het eind van de dag was te zien dat dat gelukt was: de strook langs de bovenverdieping is al bijna helemaal droog en hard.

De bovenste strook is al mooi opgedroogd. Ook zie je links het gat voor een dakraam.

De leem ging met emmers naar boven. In het begin met de Skidster, later toch maar gewoon met de trap. Terwijl Marleen en Annemiek aan het smeren waren, vulde ik de emmers en bouwde voorraadjes op om tussendoor nog latten te schroeven, nieuwe leem aan te maken, stro weg te scheppen etc.

De bedoeling was om vandaag de platen op te halen in Den Bosch, maar dat is niet gelukt. Morgen dus. Dat betekent dat het platen leggen waarschijnlijk morgen niet af komt, en de regen van donderdag-avond komt wel steeds dichterbij. De wens om donderdagmiddag klaar te zijn met de EPDM is groot, maar de druk die dat oplevert helaas ook. Misschien is het beter om gewoon rustig door te werken en, als het niet af komt, het dak met zeilen te beschermen om op een andere droge dag de EPDM te lijmen. Als het niet gaat zoals het moet, dan moet het maar zoals het gaat. Toch..?

Stro zagen

Door Peter
De strobalen zijn door het aanpersen met de krik behoorlijk naar boven gedrukt. Zo veel, dat ze op sommige plaatsen wel 8 cm uitsteken boven de dakconstructie. Oplossing: balken 4cm ophogen met hout, en de strobalen die nog verder uitsteken afzagen. Met de kettingzaag...

De kettingzaag vond het stro niet heel leuk om mee te werken: ik moest om de haverklap de ketting spannen (die lubberde steeds verder uit), en het blad is aan de onderkant wat verf kwijt. Maar het werd wel mooi!

Het werd wel mooi, maar dat is op deze foto helaas niet zo goed te zien....

Het weer werkte niet zo goed mee. Geregeld flinke motregen, dus een paar keer het zeil er over. Aan het begin van de middag werd het droger, en een uurtje later brak de zon door. En was het stro meteen kurkdroog.

Zeil over het strodak, en op de achtergrond zie je het keurig dichtgemaakte gat in het dak van het oude huis.

De kippen vinden de restjes stro erg interessant; er zitten veel tarwekorrels tussen. Het eten dat ze van ons krijgen vinden ze kennelijk niet genoeg ;-)

Morgen worden de balen ingeleemd aan de bovenkant, en moet de leem ook meteen drogen. Ik hoop dat dat lukt! Woensdag komt Bart helpen de platen op het dak te leggen, en dan kan donderdag de EPDM er op. Voor de regen van donderdag-avond...Strakke planning!

Kittens van Spinnie

Door Marleen
Jaaa...! Er is een nestje kittens geboren! Spinnie is moeder geworden van drie zwart-witte katjes.
Zaterdag was Spinnie al erg onrustig, ze liep de hele tijd al mauwend om mijn voeten te draaien. Erg handig (not), want ik had mijn handen al vol aan het verzorgen van alle helpers die de strobalen in het dak kwamen leggen. En af en toe zat ik zelf ook helemaal onder de leem (en Spinnie dus ook), maar dat boeide Spinnie niet. Zaterdag tegen het einde van de middag (fijn tijdens het koken) kwam het eerste katje, maar deze was klein en dood geboren. Emke en Steef werden in allerijl terug gebracht door oma Agnes, want vooral Emke wilde graag de bevalling zien. Maar helaas gebeurde er vervolgens niks meer, en op zondag liep Spinnie weer gewoon buiten. Wel lag ze om de 10 meter weer een half uur voor pampus, en bleef ze dicht bij mij in de buurt. 's Middags nam ik haar mee naar binnen, en was ze erg onrustig. Ze liep steeds in en uit de doos, en zocht mij de hele tijd op. Ze wilde erg graag geaaid worden, zo schattig... 's Avonds zette ik de doos naast mij op de bank, waar ze verder goed in bleef liggen. De bevalling begon toch wel echt door te zetten. Maar als ik opstond om thee te gaan zetten, kwam ze toch weer achter me aan. Kortom: een avond verplicht op de bank zitten! 
Rond 23:00 begon ze te persen, en haalden we de kinderen uit bed. Ze waren precies op tijd bij de geboorte van de volgende kitten. Dit katje was wel volgroeid, maar toonde geen teken van leven. Ik heb het droog gewreven en vocht uit de longetjes "gezwiept", maar het mocht niet baten. Het 3e katje kwam gelukkig snel er achteraan, dat hebben de kinderen ook mooi geboren zien worden. En ja, die deed het wel! Wat een opluchting! Na een klein feestje gingen de kinderen weer naar bed.

Midden in de nacht: de kinderen in hun pyjama's op de bank om de bevalling te zien.
Wat was het spannend of er nog levende kittens zouden komen!

Na een lange tijd volgden er nog 2 levende poesjes. Toen het een tijdje rustig bleef, ben ik om 3:30 naar bed gegaan. Ik verwachtte toch zeker nog een poesje, maar vanmorgen was er niks meer bij gekomen.. De 3 kleintjes doen het prima, drinken goed en kunnen heel schattig piepen. En moeders zorgt geweldig goed voor de kleine schatjes.

Al met al een langdurige, maar heel bijzondere ervaring om zo van dichtbij mee te mogen maken!

3 kittens nog geen dag oud.

80 gram, het kleinste frummeltje.

En natuurlijk beschuit met muisjes!

De strobalen liggen op het lage dak

Door Peter
Vandaag zijn we verder gegaan met het leggen van de strobalen. Ruben is een half dagje langer gebleven, Sonja, Kjeld en hun buurman Marco kwamen ook helpen. Het is allemaal snel gegaan: om 3 uur lagen de balen er in.

De onderkant van de baal smeerden we met de hand heel zorgvuldig in met leem: dat scheelt later veel werk als we het plafond gaan stuccen. Ik had een strook DPC-folie aan de balk geniet tegen lucht- en vochtlekken. Voordat we de baal op z'n plek legden, smeerden we eerst een worst leem op deze folie, zodat de folie makkelijk aan de baal hecht.

Eerst insmeren, en dan met de gesmeerde kant naar beneden de baal op z'n plek leggen.

Als er 4 balen op hun plek lagen, schroefden we de potkrik vast om de balen aan te drukken. Daardoor kwamen ze goed tegen elkaar te liggen.

Elke 4 balen met de potkrik aan duwen (frame gemaakt) en fixeren met een lat, hoekje en spijkers.

Helaas werden ze daardoor wel naar boven gedrukt, en lagen ze dus te hoog: sommigen steken wel meer dan 4cm boven de balken uit. We hebben ontdekt dat als je de balen niet heel vast aandrukt, dat ze best in vorm te masseren zijn. Maar sommige balen zitten zo strak geperst dat dat niet meer lukt. Morgen ga ik de balken verhogen, en de balen verlagen (met de kettingzaag) om er voor te zorgen dat de folie en luchtspouw die erboven komen voldoende ruimte hebben. En voor het hoge dak gaan we dat anders aanpakken...

Sonja en Marleen vulden alle (onzichtbare) gaten in de hoeken tussen de strobalen. Een heel gefrot met plukken losse stro en de achterkant van een hamer.

De kinderen vermaakten zich prima in de stapel strobalen; er zijn twee doorgangen van het dak-gat naar de trap. Vooral Steef en Thijs hebben daar uren doorgebracht.

Aan het eind van de dag ziet de bovenkant van het dak er zo uit.

En de onderkant zo...
Alleen de achterste paar balen hebben we netjes afgesmeerd, de rest doen we als we meer tijd hebben. Dat is veeel werk!

 De weersvoorspellingen zijn droog tot en met woensdag, dus het zou mooi zijn als de EPDM-folie dan op het dak ligt. De dakplaten zijn er pas dinsdagmiddag, dus dat wordt dan even aanpoten. Daarmee heb ik morgen de tijd om de balken te verhogen, het stro te verlagen. Ook moet de hele bovenkant van de strobalen nog worden ingesmeerd met leem. Ook nog een behoorlijke klus...!

Eerste strobalen

Door Peter
Vandaag hebben we de eerste strobalen geplaatst!

Dit is hem. De eerste baal!

En de tien volgende...

Stapje voor stapje werd het goed plaatsen van de balen verder uitgewerkt: wel of niet dippen in leem, wel of niet smeren. Aan twee kanten smeren of alleen aan de onderkant. Wel of niet aandrukken met een potkrik, en dan wel of niet fixeren. Het gevolg: steeds sneller plaatsen en steeds strakkere balen. 

Broer en zus samen op de steiger om de onderkant af te smeren

Wat later op de middag lag een kwart van de balen in het dak. Hmm, dat viel toch wel tegen. Maar omdat de routine er steeds beter in kwam, en Bart en Ruben nog geen honger hadden, zijn we tot half 8 door gegaan en daarmee precies op de helft gekomen.

Door het aandrukken komen de strobalen meer boven de balken uit dan ik had gehoopt. Dat kan ik oplossen door op de balken een wat dikkere lat te schroeven, daar komen we dus wel uit.

Hier de leemfabriek: in oude badkuipen liggen voorraden leem te weken, of gemixt te wachten op gebruik.

Ondertussen is Spinnie aan het bevallen: ze heeft nu 1 kitten geworpen, maar deze is helaas dood geboren. Vannacht zal de rest wel komen; hopen dat die beter gaan.

Gat in het dak

Door Peter
Ruben was net terug van vakantie, maar hij stond vanmorgen al vroeg bij ons op de stoep om drie dagen te komen helpen. De eerste klus was het maken van een gat in het dak van het oude huis. De strobalen liggen daar op zolder opgeslagen. We gaan de strobalen door dit gat uit de zolder halen, dan hoeven ze niet helemaal de trap af om ze daarna weer op het dak van het nieuwe huis te moeten sjouwen. Gewoon recht oversteken dus!

Dakpannen eraf, en met de kettingzaag een gat in het dakbeschot zagen.
Het dakbeschot was bijna helemaal opgegeten door verschillende soorten hout-eters: één grote stofbende...!

Het tweede klusje was het maken van een brug. Hierover kunnen we morgen de strobalen van het oude naar het nieuwe huis brengen. Twee schragen boven elkaar (vastgezet met tie-wraps en spanbanden) en de rolsteiger zonder wielen tegen het oude huis aan. Het gat is voorbereid om dicht te maken met twee polyester dakplaten. 

Er staat nu een badkuip met leempap halverwege op deze brug. Daarin gaan we de strobalen dippen zodat er een beschermend laagje leem op komt. (edit: later ontdekten we dat dat niet fijn werkt, dus smeerden we de balen met de hand in vlak voordat ze op hun plek gelegd werden.)

Terwijl ik met de leem-voorbereidingen bezig was heeft Ruben de DPC-folies vastgezet. Deze folies moeten zorgen voor een goede damprem ter bescherming van de strobalen.

Daaf vond dat ge-niet wel leuk, en kwam gezellig meehelpen. 

Er moeten nog een paar latjes gemaakt worden, en een paar plankjes vastgeschroefd en dan kunnen de eerste balen er in. Dat gaat morgen gebeuren: behalve Ruben komen Bart en Jacques ook meehelpen.

Een telefoontje van de leverancier van de dakplaten: donderdagochtend worden ze geleverd. Dat is veel te laat; ik wil er maandag aan beginnen. Nu zijn ze dinsdag al wel in den Bosch, dus ik ga ze waarschijnlijk zelf ophalen...

Kuikentjes nest 1

Door Marleen
Gisteren is het eerste nest kuikentjes uitgekomen. 8 van de 8 eieren! 100%!!! Dat is wel heel bijzonder. Ik heb er per ongeluk toch 2 andere soorten eieren onder gelegd (het kleurverschil was nauwelijks te zien), dus naast 6 Noordhollands Blauwe zitten er 2 huis-tuin-en keukenkippen bij. Dat maakt het clubje wel extra vrolijk, met die verschillende kleuren!

De tweede kip zit alweer te broeden. We verwachten op 21 mei het volgende nest kuikentjes.
 

Dit gebeurt er trouwens als je 2 broedende kippen (ieder in een eigen hokje) in dezelfde ren zet. Dan kruipen ze gewoon gezellig bij elkaar, wat dus betekent dat één van de kippen haar eieren in de steek laat... Zucht....
Ieder een eigen rennetje dus maar? En wat als je vier broedende kippen tegelijkertijd hebt..?

De eerste strobalen gaan het dak in!

Door Peter
Voor de komende week voorspelt het weerbericht dat het droog en best warm wordt. Dus: we gaan het lage dak vullen met strobalen!

Geen regen van vrijdag t/m woensdag!

Morgen en overmorgen ga ik de laatste voorbereidingen doen: van 4 oude badkuipen de afvoer waterdicht maken, leem inweken (in die badkuipen), een route maken voor de strobalen naar het dak (dwars door het dak van het oude huis :-)), materialen bestellen, laatste advies inwinnen etc.
Zaterdag gaan de meeste (of misschien wel alle, want ik heb geen idee hoe snel het gaat) balen het dak op. Zondag kan de (dunne) leemlaag op de balen drogen, en kan de damp-open vliesfolie er op en de eerste afdekplaten. Maandag verder platen leggen, en dinsdag de EPDM-folie er op.

Een grote klus. Spannend!

Geen houtworm meer...

Door Peter
Ik heb laatst een paal bij de voordeur geplaatst, maar ik heb ontdekt dat er boktor in zit. Veel houtmeel was lag er niet onder, maar genoeg om de conclusie te trekken. En de bestrijding van boktor kost ook tijd en geld, dus ik heb vandaag de paal vervangen. Dat ging best snel: ik kon de maat van de nieuwe paal zo overnemen van de oude, en de nieuwe paal paste meteen.

De nieuwe paal op z'n plek tillen

Nader bestudering van de gangen bleek dat het niet om boktor ging, maar om houtworm. Nog steeds vervelend, maar niet zo dramatisch als ik dacht.

Een paar gangen, maar te klein voor boktor

Onbehandeld (olie, beits, lak o.i.d.) hout kan altijd door houtworm / boktor getroffen worden. Zeker als je naast een bos woont (daar ligt overal onbehandeld dood hout!) is de infectiedruk veel hoger dan in een dorp of stad. Dus er bestaat altijd de kans dat ons huis getroffen gaat worden. Houtworm (of beter: houtlarven) is niet zo erg, maar boktor kan echt schade geven.

Het zou in principe kunnen dat er afgelopen zomer al eitjes van allerlei kevers in ons huis gelegd zijn, en dit jaar gaan knagen. Boktor doet dat het liefst in de hoogste houten delen. Bij het plaatsen van de strobalen zal ik goed opletten of er gaatjes en boormeel zitten. Preventief insmeren met petroleum helpt, maar niet 100%.

Tja, de natuur is ingericht op het recyclen van hout, maar als wij hout gebruiken voor huizen, dan verwachten we dat de natuur opeens niet meer wil recyclen...