donderdag 30 augustus 2018

Leemstuc maken

De afgelopen maanden heb ik vele tientallen bakken met leemstuc gemaakt. Het wordt tijd om daar een keer een blogje over te maken.

Als eerste haal ik 10 scheppen klei van onze berg. Nu het weer af en toe regent gaat dat best makkelijk. Tijdens de Grote Droogte moest ik geregeld sproeien en de berg met zeil afdekken omdat er anders geen schep in deze klomp steen te krijgen was.


De klei gooi ik in een oude badkuip, en meng het met water. Er zitten veel klonten in, maar als je de klei de tijd geeft goed vol water te zuigen gaan ze er bijna allemaal wel uit. 


Helaas hebben we niet alle tijd, dus forceren we het klonten-verhaal een beetje: mixen! Met de mixer in de hoogste stand en tijdens het mixen de klonten ondertussen platdrukken krijg ik er voldoende uit. Een uurtje laten rusten, nog een keer mixen en het zand kan er bij.


De verhouding klei / metselzand hou ik op 1/2,5. Met meer zand stuct de leem niet meer fijn. En er zijn geen scheuren.
De 25 scheppen zand schep ik van een berg af, waar de kuipen omheen staan. Na het mengen breng ik hem met de Skidster naar de muur die gestucced moet worden. Als we op de lage steiger bezig zijn, dan houdt de skidster de bak op hoogte. Heel fijn, zo'n ding!


De hoeveelheid water die je toe moet voegen komt heel nauw. Je doet er al snel te veel bij. Dat is op zich niet zo erg, want als je de bak een nacht laat staan, zakt het zand naar beneden en schep je de volgende ochtend zo wat water weg. Maar... we hebben de bak meteen nodig! Dus mocht het mengsel iets te nat zijn, dan schep ik nog wat droog zand er bij, en evt een beetje klei.

Te droog

Goed, of misschien een klein beetje te nat
Tijdens het stuccen gaat het zand in de stuc ook zakken. Dat betekent dat je in de kuip nattere en drogere stukken krijgt. Dat is fijn, omdat je zo kan kiezen / mengen welk vochtgehalte je wilt hebben.

Voor de tweede laag leem meng ik stro door de stuc. Dit is een soort wapening, die de stuclaag meer vastigheid geeft. Een flinke laag stro bovenop de leemstuc en mixen maar weer. De gewone schoef-menger doet dat prima. Stro is heel droog, dus misschien nog wat water er bij.


Al met al best wat werk, zo'n bak modder. En als er 3 mensen aan het stuccen zijn, mag je meteen met de volgende beginnen...!

woensdag 29 augustus 2018

De oostmuur

Sinds begin van deze week is Annie uit Nieuw Zeeland bij ons. Ze houdt veel van leemstuc, en we kunnen het werk goed aan haar overlaten.


Vanwege de voorspelde regen zijn we alleen aan de oostkant bezig. Die is dan ook al bijna klaar. Vanaf morgen blijft het een week (of meer) droog, dus kunnen we lekker "los"! Dus vandaag nog nieuw zand bijgehaald, zodat we de komende dagen lekker meters kunnen maken.

De bovenkant van het kozijn is een lastig stukje
De peer laat veel peren vallen, dus tijd om te plukken! Gelukkig kwam Erik dat doen deze keer...




maandag 27 augustus 2018

Kozijnen oliën

Alex en ik zijn al weken bezig met het schoonmaken, schuren en oliën van alle kozijnen. Een hele klus, maar wel met prachtig resultaat. Ik zal hier stap voor stap uitleggen hoe wij het doen en welke materialen we gebruiken.

Ik heb alle benodigde materialen besteld op internet, bij De Cokerije. Via e-mail hadden we van te voren al contact, zodat ik goed geïnformeerd de bestelling kon plaatsen. De volgende dag had ik de spullen in huis en kon ik aan de slag!

Mijn bestelling: 20 liter Verbeterde Chinese houtolie (tungolie), 5 liter verrijkte lijnolie, 5 liter terpentijnolie, oxaalzuur, lijnoliezeep, 500 poetsdoeken en een paar kwasten. En een stapel polders voor geïnteresseerden.


Ik begon met het overschenken van de 20 liter tungolie. Want als er zuurstof bij de olie komt, zal deze uitharden. Dus iedere keer als je nieuwe olie neemt uit de jerrycan, komt er weer zuurstof bij waardoor de olie in de jerrycan hard wordt. Beter dus om de olie over te schenken in kleinere verpakkingen, die je kan samenknijpen om de lucht eruit te laten. Je kan hier speciale zakken voor kopen, maar ik koos voor die 2 liter kunststof melkpakken. Toevallig heb ik die ooit een heleboel opgespaard voor... je weet maar nooit! Nu kwamen ze dus goed van pas.


Het laatste restje olie moest gezeefd worden omdat er al wat was uitgehard in de jerrycan.

De eerste stap in het kozijnen-proces is het schoonmaken. Onze eikenhouten kozijnen hebben al een jaar onbehandeld in het huis gezeten. Die zijn al behoorlijk grijs geworden. En onbehandeld eikenhout krijgt vlekken als het nat wordt van de regen. Met oxaalzuur kan je dat allemaal heel makkelijk weer schoon krijgen.

Oxaalzuur is poeder wat je moet oplossen in warm water. 100 gram op 1 liter water. Ook dat doe ik in een melkpak, heel handig, altijd klaar voor gebruik.

foto....

Oxaalzuuroplossing kan je met een kwast aanbrengen op het hout. Even laten intrekken. Daarna heel goed schoonspoelen met water (afnemen met een natte doek). Ik nam ieder kozijn drie keer af, en pakte steeds nieuw water. Misschien was dat wat overdreven, maar ik wilde zeker weten dat er geen oxaalzuur achterbleef op het kozijn. Daarna heel goed laten drogen voordat je het gaat schuren.

Hier een serie foto's van het schoonmaken:


Lelijke vlekken van de regen, en flink vergrijsd.


Met een kwast de oxaalzuuroplossing aanbrengen op het hout. Handschoenen aan!


Daarna heel goed schoonmaken met water.


En schoon is uw kozijn...!
Hier nog een mooie voor- en na-foto:


Ik had het eerst schoon gemaakt met water, maar dat hielp niks. Maar oxaalzuur werkt prima!


Na het schoonmaken en afspoelen met water.
Als het kozijn droog is, begint het Grote Schuurwerk. Eerst met de schuurmachine met korrel 80, dan korrel 120. De hoeken wilden we niet scherp hebben, maar een beetje afgerond. Dat deden we met een haakse slijper met een lamellen(schuur)schijf. Lekker snel, maar heel gevaarlijk, want als je per ongeluk een foutje maakt heb je een hap uit je kozijn. Gelukkig kan Alex erg nauwkeurig werken, en heeft ze 32 kozijnen perfect de hoekjes afgeslepen. Daarna alles gedaan met een handschuurblokje korrel 80, en als laatste korrel 240. De kozijnen werden spiegelglad!


Schuurmachine....


Haakse slijper.... (nu even niet storen!)


... en schuurblokje.
Vlak voor het oliën maken we het kozijn stofvrij met de stofzuiger of een borstel.




Dan komt het olie-werk. De olie deden we er in drie lagen op. De eerste laag moet met ca 30% terpentijnolie verdund worden, want dunnere olie trekt dieper in het hout. Dus in een 2 liter melkpak is dat 600 ml terpentijnolie en 1400 ml tungolie. De 2e laag met 10% verdunnen, dus 200 ml terpentijnolie en 1800 ml tungolie. De derde laag is pure tungolie.


Op de doppen en op de fles schrijf ik wat er in zit.


Nadat je een laag olie hebt aangebracht, minimaal 1 dag laten drogen voor de volgende laag.
Tussendoor schuren of niet? Voor de olie maakt het niet uit of je wel of niet schuurt, want die hoeft niet te hechten op de vorige laag, maar moet IN het hout trekken. Schuren is soms nodig na de eerste laag, als het oppervlak wat ruwer geworden is doordat er houtvezels overeind zijn gaan staan. Schuur dan met minimaal korrel 180 omdat je vanaf dat niveau de schuurkrassen niet meer ziet en dus een glad resultaat krijgt. Schuur niet te serieus omdat je dan weer nieuwe vezels los trekt waardoor het euvel zich blijft herhalen.

De olie die we nodig hebben, schenken we in een brede jampot. Die kan je makkelijk dicht maken als je het even niet gebruikt. Dan de lucht uit het melkpak knijpen, zodat er geen zuurstof bij kan komen.

foto...

Als je uit zo'n melkpak de lucht knijpt, ziet dat er zo uit: een beetje rommelig, maar het werkt wel!

foto...

Voor het aanbrengen van de olie gebruiken we gewone goedkope kwasten. Ik had ook speciale kwasten gekocht bij de Cokerije, maar die vond ik niet speciaal fijner of beter.
En dan kwasten maar! Zo fijn dat dat allemaal niet netjes hoeft zoals bij lak.


Tungolie aanbrengen met een kwast

Dan in laten trekken en na 15 tot 30 minuten de rest er af vegen met een doek. Let op dat je het niet te lang laat drogen, want dan wordt de olie plakkerig en krijg je het er nauwelijks meer af! Ik voel regelmatig met mijn vinger aan het geoliede kozijn, of de olie al een beetje dikker wordt. Als je dat voelt, dan is het precies het goede moment om het af te nemen. Niet meer langer wachten! (Ik heb één keer gehad dat tijdens het drogen het kozijn in de zon kwam. Toen droogde de olie in een mum van tijd op en was ik dus te laat. Ik was wel een uur bezig met de oude olie er af te krabben met een plamuurmes, proberen op te lossen met terpentijnolie en opnieuw te schuren. So, don't try this at home! :-))
Steeds als je doek verzadigd is met olie, dan een nieuwe doek pakken. Voor 32 kozijnen x 3 lagen hadden we wel 500 doeken nodig.

foto...


Het eindresultaat!
Let op: bij (Tung)olie is er kans op broei en spontane ontbranding van de gebruikte lappen. Laat deze dus uitgespreid drogen, bewaar ze onder water of in een afgesloten metalen trommel.


Anders krijg je dit.... Gelukkig hadden we het op tijd in de gaten...



zondag 26 augustus 2018

Leemstuc-hulp

De afgelopen dagen kwamen John en Nico hier bivakkeren om mee te helpen met het leemstuccen. Behalve heel fijne hulp hebben we ook gezellige en inspirerende avonden gehad.En een volle camping: de camper van Nico staat er nog niet eens op...

Camping Groene Plak
 Het weer is (eindelijk, voor de natuur!) omgeslagen: geen onbezorgde droge dagen. We moeten nu echt rekening houden met het weer voordat we gaan stuccen: een natte muur kan geen directe regen-inslag hebben. Voor zaterdag is er veel regen voorspeld, met westen wind. Dat betekende voor ons zodanig stuccen dat de westmuur vrijdag droog moest zijn, en aan de oostkant maakte het niet uit.

We beginnen dus aan de westkant: het vullen van de diepste gaten en kuilen. Doordat daarmee meteen de houten panelen achter de leem verdwenen, kreeg het huis meteen een heel ander aanzicht.

Het was lekker weer: zon maar niet te veel, warm maar niet te warm, en een heerlijk windje. We besloten de zuidmuur ook te doen: onder deze omstandigheden zou die zaterdag (zo bleek inderdaad) wel droog zijn.

De bak met leem op een stapel pallets om ergonomisch leem te scheppen
's Avonds kon het kampvuur sinds lang weer aan. Gezellig!


Donderdagmiddag en vrijdag hebben we aan de oostkant gewerkt. Anette (de vrouw van John) heeft de aansluiting muur/dak van heidemat voorzien (en deels gestucced), en John en Nico hebben heel veel badkuipen met leem op de muur gesmeerd. Later op de dak kwam Jan nog helpen: die heeft zijn hobby ontdekt!


Omdat de omgeslagen folie op een aantal plaatsen het regenwater juist tegen de muur liet stromen heb ik de folie op deze plaatsen anders vastgemaakt: een plankje er achter, naar beneden laten hangen en vastnieten. Dat bleek zaterdag goed te werken: de muren zijn mooi droog gebleven.


dinsdag 21 augustus 2018

Voorbereidingen voor stuc-hulp


Morgen komen John en Nico een paar dagen helpen leem-stuccen. Om er voor te zorgen dat we lekker vooruit kunnen, ben ik dat vandaag aan het voorbereiden.


Als eerste is er natuurlijk veel zand nodig. Ik haal metselzand met de aanhanger van de buren. Met de Skidster kan ik deze grote schamelwagen tot in de zand-berg rijden: dan is het scheppen zo gebeurd.

Een andere voorbereiding is het naar boven krijgen van veel emmers met leem. In de tijd van het vullen van het lage dak met strobalen had ik al een balk aan de Skidster gemaakt, en dat werkte best aardig. Dus even snel een houder gemaakt voor tussen de lepels van Skidster om een balk te kunnen tillen.


Er kunnen makkelijk 4 emmers leem (60kg) mee opgetild worden.


Alex, die aan de kozijnen op de eerste verdieping aan het werk was, zag opeens 4 emmers synchroon boven het dak uitsteken. Wat zou ze gedacht hebben...?


De aansluiting van de hoofdmuur met het dak is bijna gevuld. Omdat het zo warm weer was, nog snel de diepste kuilen in de muur gevuld met leem, dan kunnen die lekker drogen.


Ook de stuc-gereedschappen zijn iets beter georganiseerd met deze 4e hands plank. Ook de haakjes komen uit de bakken hergebruik spul, zoals de trapleuning voor de spanen.


zondag 19 augustus 2018

Cavia Vakantieoppas Schijndel met tevreden klant

-- van onze correspondent -- 19 augustus 2018  

Vanmorgen rond 11:00 kwam de eerste klant van Cavia Vakantieopvang Schijndel haar troeteldiertje weer ophalen. Zacharias heeft drie weken gelogeerd op de opvang-locatie aan de Aakendonk in Schijndel.
"Zacharias heeft een prima tijd gehad hier", aldus beheerster Emke Simons. "In het begin was hij wat stilletjes, maar al snel raakte hij gewend aan de nieuwe situatie en werd weer lekker actief". De cavia gaat, nu de vakantie bijna om is, weer terug naar zijn baasjes. Hij zal daar waarschijnlijk ook weer even moeten wennen. "Ja, hij is gevoelig voor veranderingen" weet Folkert, de vader van de eigenaresse. "Maar dat komt wel weer goed!"
Er zijn momenteel geen cavia's op het opvang-adres. Emke Simons: "We hopen dat mond-op-mond-reclame onze opvang meer bekendheid gaat opleveren. We zijn er helemaal klaar voor!".
Ook tijdens andere schoolvakanties door het jaar heen biedt Cavia Vakantieopvang Schijndel haar diensten aan.


zaterdag 18 augustus 2018

Begin hoofdwand

Vanmorgen stond opeens Jan weer voor de deur. Het stuccen was hem gister zo goed bevallen dat hij nog een stuk wilde doen. Deze keer ook de rondingen rond de kozijnen voor de echte uitdaging. Nou, het ging hem goed af!


De hoofdwand moet echt voor de herfst gestucced zijn. Deze vangt veel regen, en heeft daarom een dikke leemlaag nodig om deze rustig te absorberen. Voor ik hier met stuccen kan beginnen, moet eerst de dakfolie netjes gelijmd en afgesneden zijn, zodat deze folie in de stuclaag valt. Een werkje waar ik niet zo veel zin in heb; vieze plakkerige snel-drogende chemicalien...


De losse flap folie is lang, zwaar en er zit een knik in. Hij moet op drie vlakken (dak, verticaal tegen de balk, horizontaal op de balk) gelijmd, en dat gaat helaas niet in 1x. Dus eerst de hele flap op het dak gelijmd, daarna verticaal tegen de balk omhoog (zie foto's) en als laatste plat op de balk.

De lijm zit in een opengesneden plastic fles welke op een zwaar blok is geschroefd. Tegen omvallen, en dat werkt perfect!

En zo ziet het randje er dan uit. De flap die naar boven wijst valt straks in het stucwerk. Zo kan vocht niet meer zo makkelijk richting de strobalen trekken.


Nou, mooi dat dat klaar is. Kunnen we weer verder met fijne materialen! Morgen met stro-leem-stuc eerst de grote gaten vullen, dan alle dakaansluitingen maken... Nog wel even werk.

vrijdag 17 augustus 2018

Dakoverstek veroorzaakt natte muren

Ik ben nog steeds aan het werk aan de noordkant van het huis om de muur vlak te krijgen. Als de gaten tussen de strobalen heel diep zijn, dan kan dat niet meer in 1 laag, dus moet ik tussendoor een paar dagen wachten tot de vorige laag droog is. En omdat dit de eerste muur is waar ik strobalen in heb gezet, zitten er hele grote gaten in...

Jan wilde op te thee komen, maar omdat we geen middagpauze hebben is hij mee gaan leemstuccen. En dat deed hij heel mooi: een flinke deuk in de muur omgetoverd tot een vloeiende bocht. Alsof het zijn beroep is!


 ... en toen kwam er 's nachts een enorme regenbui... Het water gutste van het dak af! Doordat de folie om de dakrand is gevouwen, viel het water niet recht naar beneden, maar werd afgebogen richting de muur. En dus ook naar deze net verse natte muur. En een net verse muur is nog niet waterbestendig...

Enorme banen uitgespoelde leem

De bakstenen muur zit onder de leem

De stro komt weer boven, het grove zand verzamelt zich in klonten
Dit zag er zo erg niet-mooi uit, dat ik het meteen gerepareerd heb. Eerst met een borstel het losse zand er afgeveegd en daarna met leem gestucced. In eerste instantie met pure klei, maar dat ging niet lekker. Er ontstonden luchtbellen onder de verse laag, zo vet smeerde het. Daarna 1:1 met zand. Ook dat is te vet: na een aantal keer strijken verzamelt de klei zich, en gaat de toplaag helemaal dicht zitten. Het ziet er best mooi uit, maar de volgende reparatie die ik met het gewone leemrecept: 1:2,5 voor de klei die we hier hebben liggen.  

Eind goed al goed...
Deze muur is nog niet helemaal klaar: rond de kozijnen van de begane grond zijn nog zeker twee lagen nodig.

En de dakranden moet ik voor de volgende bui aanpassen, zodat de muren juist droog blijven! 

Vandaag is ook de hal voorzien van stucbare ondergrond gevuld met stro. Nu de hoofdwand nog, daar ga ik morgen aan beginnen.


dinsdag 14 augustus 2018

Het eerste raampje ingeleemd

Een klein mijlpaaltje: het eerste kozijn is ingeleemd. Dat lijkt niet zo bijzonder, maar het betekent dat er veel handelingen succesvol zijn uitgevoerd: waterslagen die lang genoeg zijn, geolied en in de goede hoek, stevig genoeg zijn vastgezet, kozijn geolied incl druiprand, en de rand om het kozijn "stucbaar".

Vlak voor het aanbrengen van de leem
Het was in het begin een beetje uitproberen hoe je dit het beste aan kan pakken, maar het resultaat mag er wezen! Er komt nog een finish laag overheen, een keer, waarmee de kleine ongelijkheden die er nu nog zijn gevuld worden.


We zijn het niet meer gewend, maar af en toe regent het. De brievenbus bleek niet waterdicht, gelukkig alleen een brief van de Belastingdienst tot een zompig vodje getransformeerd. De berg zand en leem die weer vochtig is, de leem-bakken die volregenen en te slappe stuc opleveren, gereedschap dat toch buiten is blijven staan... Maar de planten drinken er gulzig van!

Alle regentonnen zijn weer helemaal vol!