Het dak over de nieuwe units afmaken?

Ik was al een eind gevorderd met het maken van een dak over de nieuwe units, dat kon ik vandaag mooi afmaken voor het vanavond ging regenen. 

Maar... 

Een vrijwilliger van het NMC die mooie foto's en video's maakt van het Wijbosch Broek belde dat zijn drone in een boom was blijven hangen. Op 12 meter, of ik die er uit kon halen. Geen probleem, 12 meter is niet zo hoog. Maar hij hing op 18 meter, en een eind buiten de stam. Ik moest een lijn in de boom schieten op 25 meter hoogte.

De lijn waar ik mee wilde klimmen was waarvoor een flink stuk te kort, dus heb ik een topanker aan de onderkant van deze lijn geknoopt en daarmee een andere lijn hoog in de boom opgehangen. Dat werkte ook :-) 

De blauwe lijn was te kort, dus die neemt nu een katrol met de gele lijn mee omhoog

Deze drone had zichzelf goed vastgehaakt, en ook goed verstopt. Vanaf de grond was ze amper te zien. 

Er zou iemand langskomen om naar onze te verkopen auto te kijken. Dus die moest nog wat opgepoetst. Terwijl we daar mee bezig waren kwam er iemand aanlopen om te vragen of ik zijn bus een zetje wilde geven; hij was vast komen zitten op de parkeerplaats aan de Aakendonk. Met de auto wezen trekken, maar er zat he-le-maal geen beweging in de bus. Beter naar de achterkant gaan kijken, en wat bleek: de bumper was achter een boomstronk gehaakt. Hoe krijg je het voor elkaar...! Hij heeft een bergingsbedrijf gebeld, pas 2u later reed hij weer weg. 

Twee latjes op het dak geschroefd en ik hoorde een man praten. De auto-koper? Het dak weer af. Nee, een Armeense man had een tasje nodig omdat hij wat zwerfvuil wilde opruimen. We raakten in gesprek en uiteindelijk ging hij met een tasje, een pompoen en een potje vlierbloesengelei het bos in. Hij zou in maart stekken van zijn vijg komen brengen. 

Weer een latje geschroefd en de autokoper kwam langs, met vrouw en kind van 1. Ook dat was een bijzondere ontmoeting, maar het dak schoot niet op zo. Wel de auto verkocht. 

Na het eten dan het dak op. Na werkelijk het eerste streepje op een balk te hebben gezet riep iemand. Eenmaal beneden aangekomen bleek het de Armeen te zijn. Met boom, chinees bakje vijgenjam en twee Armeense taartjes. "Ik dacht ik breng de boom nu vast, misschien ben ik in maart wel dood!" met een knipoog. 

Om half 3 kon ik eindelijk ongestoord aan het dak werken. Hoewel; de regen die voor de nacht verwacht werd, was al begonnen... 

Gereedschap onder een zeiltje en rustig doorwerken. Elke onderbreking vandaag was de moeite waard!  

Zijkant overkapping

Na de regen van afgelopen zaterdag bleek dat als de druppels een klein beetje horizontaal naar beneden vielen ze toch wel ver onder de overkapping waaien. Kortom; een zijkant. 

Ik had nog oude eiken planken liggen (van de buurtjes) die ik bijna in de kachel had gedaan. Nou, dan zijn ze uitstekend voor een tijdelijk muurtje. 

Meteen de dakrand langs de pannen afgewerkt. Bijzonder combinatie, staal en hout zo aan elkaar... 

Dak tussen de containers

Zaterdag was het maar waterkoud, helemaal niet leuk om buiten te werken. Maar ja, er moet een dak tussen de twee containers en dat gaat niet vanzelf. 

Een week geleden had ik met de bus van het werk van Daaf de platen opgehaald die ik van Marktplaats had gekocht. Ze worden niet meer gemaakt en zijn erg zeldzaam geworden... 

Voordat de platen op de containers kunnen, moeten deze eerst vlak staan. Als de container iets getordeerd is, dan staan de deuren niet recht en gaan ze moeilijk open en dicht. Met een dikke balk als hefboom en een potkrik van 2Ton kreeg ik de hoek wel omhoog. De autokrik deed het trouwens ook, zonder hefboom!

Samen met Daaf de eerste plaat op het dak gelegd om te controleren of de afstand tussen de containers klopte. Het klopte in elk geval dat ze een beetje te ver uit elkaar stonden! Dus de lier gepakt om de containers naar elkaar toe te trekken.

De volgende dag heb ik de balken op de container vastgezet. Op de hoeken kon ik de gaten in de container gebruiken. Over de rest van de lengte liggen ze er los op maar komen er spanbanden om de balken op de container te houden.

Het regenwater stroomt over EPDM folie het dak op, om daarna onder de balken door naar de grond te stromen.

Steef hielp de overige platen op het dak te sjouwen en de platen vast te schroeven.

Het dak is dicht! Ik heb de aanhanger met de kasten naast de container gezet, zodat we die binnenkort kunnen opbouwen. Ook de aanhanger met het hout uit de garage staat nu droog. Er komt een rek voor dit (en ander) hout.

Sedum op de container

Jan ging een schuurtje slopen en daar zat een sedum dak op. Dat mochten we zo meenemen. Samen met Alex hebben we de rolletjes en alle folies meegenomen. 

 
Na even gedubd te hebben waar we deze rollen het best konden bewaren tot het moment dat we het sedumdak op het nieuwe huis gaan aan leggen (ergens volgend jaar), bleek het dak van de bruine container het meest geschikt. 

Samen met Mara, een vrijwilligster die hier in mei komt meehelpen, heb ik het dak van de container volgelegd. Eerst de drainagefolie, dan het filterdoek, de losse substraat en daaroverheen de sedum-rollen. 

Met emmers aan een touwje hebben we de substraat naar boven getild. Daarna de rollen sedum, die weer beter in een kratje te tillen waren.

 

 

De rolletjes bedekten niet alle delen van het dak, dus met wat losse sedum uit de kweekplekken die we hebben heb ik de laatste stukjes afgedekt. 

Dit kan nog een jaartje lekker groeien voordat we het op het dak van het nieuwe huis leggen.

Nattigheid...

Door Peter

Terwijl ik iemand trots het huis liet zien, viel mijn oog op een natte plek leem, buiten, direct onder de dakoverstek. Hoe beter ik keek, hoe meer natte plekken ik zag. Hmm, niet goed! 

Zou de ventilatie niet goed werken? Zouden de strobalen misschien ook nat zijn? Ik werd er niet gerust op... Kou en vocht kunnen voor grote vochtproblemen zorgen. De consequenties kunnen enorm zijn als hier een fout in zit! We hebben altijd gezegd dat het dak een experiment is, dus nu is het moment aangebroken om het experiment te onderzoeken! (Ook al wilde ik liever binnen verder... ;-) )

Ik besloot de bovenste cm van de leemstuc van de muur weg te halen, zodat de strobalen in het dak beter konden luchten en hun vocht konden kwijtraken. Dat maakte het dak alleen maar natter! Nu ontstonden er overal sporen van vocht (in de vorm van ijs, het was een koude nacht).

Deels ijs, deels water. Als ik een vinger in het gat stak, voelde ik wel dat het daar warmer was dan buiten. Dat is fijn, want als het warmer is, kan er meer vocht in de lucht oplossen en is er best een kans dat er in het dak geen condensatie is opgetreden. Maar ja, dat weet je dus niet zeker, en je wilt het wel zeker weten!

Bij dit stuk dak kwam er in elk geval veel vocht uit het ventilatie-buisje, dus het leek er op dat de ventilatie wel werkte. Maar of het genoeg was?

De volgende dag nog meer vocht. Ik durfde de kachel niet aan te zetten; dat levert extra dampdruk op en waarschijnlijk nog meer vocht. Toch kon ik me niet voorstellen dat er zoveel vocht door de strobalen naar buiten gaat. De strobalen zijn ook aan de onderkant goed ingesmeerd met leem en er zit ook nog een houten plafond aan de warme kant. Ik kon echter niet door de buitenkant van het dak heen kijken...!

Ik heb Wouter Klijn (strobouwer.nl) geraadpleegd, en die wist me al aardig gerust te stellen. Ook hij leek het onwaarschijnlijk te vinden dat het vocht van binnen was dat hier condenseerde. Zijn inschatting was dat het vocht was dat in de lucht in de constructie was opgelost, waar nu, door de snelle afkoeling van het plotse koude weer, opeens geen plaats meer voor was. 

Ik kreeg zijn strobalen-vochtigheidsmeter mee en ben op verschillende plekken gaan meten. In de badkamer, een niet-gestookte ruimte, bleek het stro aan de buitenkant (voorbij het dauwpunt) nog steeds droog te zijn (ca 20% vocht), en 5cm maar naar binnen zelfs nog droger (15%) en halverwege zelfs kurkdroog (minder dan 10%). Ook in de hoofdmuur was het nergens vochtiger dan 13%.

Tegen de buiten-stuc aan: 20%

Een paar cm meer naar binnen: 15%

Tegen de binnenstuc aan: minder dan 10%.

Enigszins gespannen heb ik het stro in het dak gemeten (het hoge dak boven de trap, het lage dak boven de kachel). Daar kwam de vochtigheid ook nergens boven de 13% uit. Kurkdroog dus. Wouter had gelijk; dit vocht kwam niet van binnen, maar is nog een restje van de zomer uit de gehele constructie. 

Ongerustheid om niets dus, behalve dat ik me niet gerealiseerd heb dat ventilatie bij heel lage temperaturen condens gaat opleveren op de plek waar deze lucht de koude buitenlucht tegenkomt. Daar zijn nog maatregelen nodig! 

In de lente, als het dak mooi opgedroogd is, ga ik de stuclaag winddicht vastmaken aan het dak. Wellicht gaan we ooit de onderkant van de overstek aftimmeren, dan zal ik de ventilatiebuizen moeten laten doorlopen tot door het boeiboord heen. 

Weer veel geleerd, en vooral veel vertrouwen gekregen in de opbouw van het dak en de drogende werking van leem. Experiment geslaagd!

Schoorsteen

Als je je zolder wilt opruimen, moet je in de kelder beginnen. 

Zo ongeveer verging het me met het stuken van het plafond van de gang boven. Want om daar bij te kunnen had ik de kleine steiger nodig, en die stond nog op het dak bij de schoorsteen. Want die was nog niet af. 

Om de schoorsteen af te maken, moest ik de binnenkant van de omkasting met brandwerend materiaal bekleden. Dus met de fiets naar de Karwei om een pak steenwol te halen.

De steenwol mag niet tegen de schoorsteenbuis aankomen. Het moet de houten constructie beschermen in het geval van een schoorsteenbrand. Om de steenwol van de buis af te houden heb ik ijzerdraadjes om de plankjes gebonden, dat werkte heel goed.

Hier zie je de luchtruimte tussen de buis (rechts) en het huis met isolatie (links).

Het ging om de haverklap regenen. Dus om de haverklap weer naar binnen om daar verder te werken: folie op maat knippen bijvoorbeeld, en de afdeklatten schaven. Dat laatste ging heel goed, want ik had zorgvuldig gecontroleerd dat er geen spijkers in zaten. Maar helaas, er bleek een kiezelsteentje in het hout gedrukt bleek te zijn. En daar konden de messen niet goed tegen.

Een beschadigd mes laat een rups achter, omdat het het hout niet meer goed weg snijdt. Hierboven zie je zo'n rups ontstaan bij de zwarte vlek. Links nog mooi glad, dan 'schraap' en dan een bult.

Dertig centimeter verder zat er nog een steentje in het hout. Links zie je het kleine rupsje van de vorige foto, na deze zwarte vlek (die toevallig op precies dezelfde plek zat als het eerste steentje) is er een grote rups ontstaan. Schuren dus, en de messen laten slijpen.

De isolatie zit mooi vast, nu kan de folie netjes gemaakt worden. Eerst de omhoog-gevouwen dakfolie vastzetten...

... en daarna een lap EPDM over de dakfolie heen. Dat is prima gelukt.

Weer tussen twee regenbuien in de hele constructie met EPDM afgedekt. Over een paar dagen, als de latten klaar zijn, bedek ik deze zwarte buis met hout. Het oog wil ook wat... Ik moet nog wel kitten, en ook moeten er ventilatiegaten komen om de ruimte om de schoorsteenpijp te luchten.

En toen kon de steiger naar binnen. Een paar balken over het trapgat vastgeschroefd, plankjes met grote gaten om de voeten van de steiger vast te houden en daarna het steigertje opbouwen. Morgen kan ik beginnen aan het afdichten van het plafond met leem.

Want daar was het allemaal om te doen...

Buis over het boeiboord

De buizen liggen al jaren klaar om over het boeiboord te klemmen, maar het kwam er maar niet van. Nu was er geen excuus meer, want de dakrand is overal geplakt, het is mooi weer (niet te warm en niet te koud) en er zijn geen andere dingen te doen die Echt Nu Moeten.

Ik had oude buis van het Eco Expo-huis liggen, en 50 meter nieuwe buis gekocht en gezaagd. Deze laatste was bijna niet over de plankjes te schuiven. Gelukkig ging de oude buis er een stuk makkelijker overheen.

Op het hoge dak hang ik met klimgordel in een touw: comfortabel en ook nog eens veilig.

Dakrand plakken

Al vanaf maart probeerde ik een paar droge dagen te gebruiken om de laatste stukken dakrand te plakken. Maar helaas, steeds niet genoeg droge dagen achter elkaar. Nu is er eindelijk een mooie rij, maar wordt het meteen bijna 30 graden, en dat is niet leuk meer op een zwart dak. Dus in de ochtend en avond stug uurtjes maken...

Op sommige plekken was de hele dakrand nog los, zoals hier op het hoge dak boven de slaapkamer beneden.

Ik plak de rand tot tegen het boeiboord, zodat er een opengezaagde tyleenslang over de kopse kant van het boeiboord de boel droog houdt.

 
Op andere plekken was de folie te kort afgeknipt en liep niet door tot tegen de zijkant van het boeiboord. Daar heb ik een extra stuk op geplakt

 

Zoals op de top van het dak waar ik een ankerpunt heb gemaakt om veilig, met touwsteun, op elk plekje van het dak te kunnen komen.

Ik heb best een grote hekel aan dat EPDM-plakken. Chemische, kleverige lijm, het moet in 1 keer goed, het gaat niet meer van je gereedschap af... Maar goed, dit plakken is nu klaar. Eindelijk... 

Nu hoeft alleen nog maar die buis over de boeiboorden heen. Maar daar is het nu te warm voor.

Dakramen

Het weerbericht bleef steeds gunstig: pas overmorgen regen. Geen haast dus, daarom ben ik heel relaxed met de ramen bezig. 

Eerst een gaatje door het dak geboord, van binnen naar buiten, precies in het midden van de plek waar het raam moet komen. Dan kon ik aan de buitenkant het frame neerleggen om alle maten af te tekenen. De bovenkant van het frame lag precies op de overlap van twee vellen EPDM. Dat leek me een lastige bijkomstigheid, maar het bleek heel gunstig uit te vallen, want vanwege die twee lagen kon ik de hoek veel mooier waterdicht maken.

Nadat de folie is gesneden kon ik het gat uitzagen. Dat geeft binnen altijd een spectaculaire hoeveelheid extra licht!
Vanwege het lijmen heb ik besloten om niet eerst 1 dakraam helemaal af te maken, maar ze allebei tegelijk op te bouwen. Dus ook een gat in de slaapkamer.

De randen en de kozijnen zaten vrij snel op het dak. Het lijmen heb ik 's avonds gedaan, omdat het best warm in de zon was. Er moesten ook nog hoeken gelijmd worden, dat kreeg ik die avond niet meer af. Dus de volgende ochtend eerst de hoeken gelijmd en daarna was het tijd om de gootstukken te verbouwen. Lekker binnen, koel in de schaduw.

Het onderste gootstuk versmald en ingekort.

Het bovenste gootstuk ingekort en creatief in een hoek gevouwen. Ik ben er erg tevreden over.

Terwijl ik het raam door het gat aan het sjouwen was, vloog er een ooievaar langs het huis die een stukje verder in het weiland ging zitten. Heel bijzonder!

Even later zat het eerste raam er in. Het moet nog wel schoongemaakt, haha! Maar het is bijna donker, dus daar had ik geen tijd voor. Of zin in. Waarschijnlijk beide...

Het andere raam, met de kit-spullen nog hangend aan het kozijn, smeekt om verdere afwerking. Dus juist voor het donker de gootstukken er op en het raam er in. Het raam klemt een beetje, dus ik ga morgen de onderkant van het kozijn een klein beetje opschuiven.

Nog even een grappig plaatje: een schoorsteen van het oude huis zichtbaar in het glas. Over een paar jaar is dat er niet meer.
 

Gezaagde buis op het dak

De laatste stap in het afwerken van de dakrand is het plaatsen van de gezaagde buis. Dat was nog niet zo heel makkelijk: de buis is stug en de plankjes niet helemaal recht. Daarom heb ik van oud ijzer een spreider gemaakt, die de buis net iets verder opent dan de plankjes breed zijn. Ik trek hem door de buis en mep met een rubber hamer direct achter de spreider de buis over de plankjes. Dat gaat best goed, maar niet zo snel. Maar ach, goed werk heeft tijd nodig...

 

 

Soms schiet de spreider uit de buis. Maar die kon toch onverwacht makkelijk weer in de buis gedraaid worden, gelukkig, want daardoor kon ik steeds weer door. 

En het wordt zo mooi!

Nog wel een paar dagen werk: op sommige plekken is de folie te kort en moet er eerst een strook overheen geplakt. Daarvoor moet het een mooi droge dag zijn, en niet al te koud.